Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zwitsersche stad zou plaats hebben". Maar de oorlog duurde. Op het manuscript is die datum doorgestreept. Hij schreef ervoor in de plaats: „in de eerste dagen van Augustus 1917". In Maart duurde de oorlog nog altijd voort. Kwam er geen eind aan ? Zou hij ooit nog vrede zien ? Een nieuwe correctie geeft met potlood, ditmaal tragisch, déze woorden van een bevende hand: „na het eind van den oorlog".

De oorlog eindigde nog niet, maar wél zijn goed en rein leven. Iedere ademhaling was een marteling. Hij mocht niet liggen: alleen zitten of staan. De Russische revolutie, die zónder doodslag was aangevangen, gaf hem nieuwe hoop. Hij had de volken van het groote imperium lief. Zouden zij weten voort te gaan, broederlijk en zonder bloedvergieten zooals zij begonnen waren, zich vrij te maken?

Het werd lente. Hij peinsde veel, en schreef altijd maar met aandrang voort. Een nieuwe menschheid moest georganiseerd worden Maar hoe vermoeiend die slapeloosheid! Wat 'n kwelling dat verplichte zitten! Hoe pijnlijk die hartkloppingen!

Ach, mijn hart, klop niet onstuimig, Spring niet weg nu uit mijn borst! Reeds kan ik mij niet goed meer houden, Ach, mijn hart!

Rusten, slapen, al was het maar 'n paar minuten! Op een dag stond de dokter het voor een oogenblik toe. Dat was op den 14den April 1917. Hij ging op de canapé liggen. Zijn vrouw bracht den dokter naar de deur. In die enkele oogenblikken gevoelde hij zich wat beter. Eindelijk wat rust;

Sluiten