Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nie te veel in die bewyse inlees nie. Ons let op 'n paar van die belangrikstes hiervan, volgens die oorsig wat op bis. 12 gegee is.

Hendrik Jakob Wikar(d) „a native of Sweden" (Patterson, aanhaling op bis. 137, deel II van Reizen in Zuid-Afrika, Den Haag 1916, waarin Wikar se Reisbeskrywing gedeeltelik afgedruk is), gebore in „Gottenburg" (ald., bis. 79) was soldaat in diens van die Kompanjie (bis. 138), het weggeloop uit sy diens en sewe jaar onder die wilde Hottentotte rondgeswerf in die omstreke van die Oranjerivier. Sy taalgebruik volgens die verhaal van 1779 is beslis geen Nederlands, nog Afrikaans nie, d.i. in formele opsig. Maar die gees daarvan, baie wendinge, die onbeholpenheid met die korrekte Nederlandse taalvorm, doen so kragtig Afrikaans aan. Of 'n mens nou-al meer met stelligheid kan sê is te betwyfel. Is daar geen Sweedse wendinge in nie, (bv. met die voorsetsels), hoelank is hy in diens van die N.O.I.K. gewees en hoelank aan die Kaap, in hoeverre is sy taaleienaardighede die gevolg van 'n gebrekkige aanlering van Nederlands deur 'n vreemde huurling, in hoeverre in ooreenstemming met die moontlike koloniale vorm, of in watter mate is daarin eenvoudig spore van Hottentots-Nederlands terug te vind ? 'n Monografie wat sy taalgebruik bestudeer en dit met die van bv. Louis Trichardt vergelyk, kan eers aanduidinge van enige waarde gee.

Wat O. F. Mentzel gesê het is: „Die Sprache der Landleute ist aber so wenig reine Hollandische Mundart als die teutschen Bauern reines Teutsch sprechen. Die Mannspersonen nehmen das Maul dabei sehr voll, und das Frauenvolk hat Redensarten angenommen, die zuweilen recht lacherlich sind. Zum Exempel. Man fragt etwan, ob sie keine Bibel haben, so erfolgt die Antwort: Onz heeft geen Bibel, zu Teutsch: Uns hat keine Bibel, welches so viel sagen will, wir haben keine Bibel. Wann man sie aber alsdann fragt: Wie viel Unzen gehen auf ein Pfund ? so werden sie schamroth." (Vollstandige und Zuverlassige ... Bescheibung des ... Afrikanischen Vorgebirges der Guten Hoffnung, Glogau, 1785-'7, bis. 157-'8 uit deel II).

Afgaande op die voorbeeldsin sou 'n mens kan sê, ja, maar dis byna suiwer Afrikaans! Die pad van heeft na het is tog kort 1

Sluiten