Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wat ons veral nodig het om die ontstaansmodlikheid op te los, is vereers die insig dat alles nie nou op te los is nie; tweedens 'n oog om sake ook in die breedte te sien, en derdens die ewewigtigheid om nie probleme te soek waar geen werklike probleme bestaan nie. Daar is neiginge wat moet opgespoor word, tendense wat ongeteoretiseerd in hulle breë deining moet nagespeur word. Die taal hou die oplossing van die „geheime" in sy wese, sy struktuur. Kan ons dit waarheidsgetrou lees. is daar geen geheim nie, en geen teorie nodig nie.

Oor die ontstaanskwessie dan.

Die crux van die saak is vereers iets wat die ontstaan as sodanig self nie raak nie. Vir die leek was Afrikaans, by wyse van inferensie, eenvoudig „Plat-Hollands", maar behalwe 'n sekere „verbastering" in vorm, Hollands in hart en niere. So het Pannevis daarin net die resultaat van aanpassing aan nuwe omstandighede gesien. (5. J. du Toit in Weg en Werk, Paarl 1917, bis. 102-107).

Dit is die geleerdes voorbehou om van die ontstaansgeskiedenis 'n probleem te kom maak, en hom ook enigsins onoplosbaar te maak. Geleerdes, probleme en teorië, waar die een is, is die ander, en selde skyn die son daar.

Die geleerdes vind die Afrikaanse ontwikkelingstempo so snel, so uitsonderlik, dat alleen n uitsonderlike verklaring bevrediging kan bring. Op die argumente en gevolgtrekkinge het ons reeds gewys.

Maar of ons taal in 1700, in 1750, in 1800 sy draai gekry het, dit sal aan hulle groot beswaar min verander. Vyftig, honderd, selfs honderd-en-vyftig jaar oud en so'n mate van afwyking — dit bly onnatuurlik, dit wek onweerstaanbaar die vermoede dat daar iets uitsonderliks aan die gang moes gewees het. afgesien van die faktore van isolasie en dialektevermenging. Alleenlik die gewelddadige inwerking van 'n andersgeboude vreemde taal kan vir dié geleerdes oortuiging bring.

Is dit, soos prof. Hesseling nogal naïef gesê het „inderdaad zonder voorbeeld dat de taal eener kolonie in betrekken^ zóó korten tijd in die mate afwijkt van de taalvormen der moedertaal als dat het geval is geweest met het Afrikaansch" (De Gids Tan 1897 bis. 138)?

Sluiten