Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ek sou met meer reg kon beweer: „Het is inderdaad zonder voorbeeld dat er ooit ergens in heel de wêreld dezelfde toestanden geheerscht hadden als aan de Kaap, waardoor Nederlandsch tot Afrikaansch geworden is".

Immers, met watter koloniale tale vergelyk prof. Hesseling Afrikaans? Of hoekom word die groot waarheid nie met voorbedde terwille van sy betekenis vir die teorie bewys nie ? Miskien omdat die waarheid dan nie so selfgefabriseerd sou geklink het nie, want dan moes dit, ge toets aan die werklikhede, afgekook word tot 'n nuwe „teorie". Vir my wil dit deurskemer asof prof. Hesseling nooit so'n breë vergelyking gemaak het nie, (as hy kon), maar hom eenvoudig op die standpunt van die belangstellende en simpatieke Nederlandse Afrikanervriend gestel het, wat die Patriot-Afrikaans met 1900-Nederlands vergelyk het, en vir 'n besluit 1900-Nederlands met Nederlands van omtrent 1813, maar in die 87 jaar amper geen veranderinge opgemerk het nie, in elk geval niks in vergelyking met wat Afrikaans te sien gegee het nie. P. J. du Toit laat hom op 'n naïewe wyse daartoe verlei om 'n oordeel uit te spreek oor hoe Afrikaans ongeveer sou uitgesien het as daar geen Maleis-Portugese inwerking was nie. „Men zou in dat geval o.a. nog geslachtsonderscheidingen en tijdbepaling gekend hebben, hoe zeer die dan ook in kleine bijzonderheden van die der hedendaagsche moedertaal mochten verschild hebben" (Aft. Studies, bis. 6). Die gesigseinder is aanmerklik beperkter — by Hesseling word van koloniale tale gepraat, die epigoon dink net aan twee vorme: die moedervorm en die één koloniale.

Vóór ons egter uit hoofde van hierdie formule van Hesseling noodsaaklik aan vreemde inwerking moer dink, moet hy of 'n dissipel eers kom bewys waarin die voorbeeldeloosheid sit as inaggeneem word 'n ander taal (of Nederlands self) wat in gelyke omstandighede as Nederlands in Suid-Afrika aan isolasie en die ander, later te noeme faktore blootgestel is, uitgenome MaleisPortugees of wat daarmee gelyk te stel is, en wat ander afwykende tendense, en watter, openbaar. Maar dit kan hulle nie so maklik nie.

Die hele kwessie van die ontwikkelingstempo by verskillende tale onder bepaalde omstandighede moet nog ondersoek word — as

Sluiten