Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gee uitdrukking aan I. Kleinheid; II. Liefkosing; III. Simpatie; IV. Vreugde, V. Gemoedelikheid, intimiteit; VI. Beskeidenheid, geringskatting, minagting.

Ek wil graag hieraan 'n paar gedagtes vasknoop. Aan die beskrywende kant sê dr. Hoge dat verkleinwoorde o.m. van voornaamwoorde gevorm word, en haal voorbedde uit Langenhoven aan / ekkie / kyk hoe klein is onsies / ... nou moet ek vir hompie 'n speelmaat soek / hierdiekie / selwertjies / ditjies en datjies // Dis die bewyse. Vereers is daar nog ander vnwde. Tweedens word hier kinderwoorde op dieselfde basis gestel as gewone verkleinwoorde, sonder enige waarskuwing vir die oningewyde. Eindelik kom hierdie kategorie so selde voor, dat selfs 'n Afrikaner hulle as vreemd of spesiaal voel, sodat dr. Hoge dit hier juis nodig gevind het om elke pronominale diminutief met teks en kapittel uit een sterk persoonlike skrywer se werk te kom moontlik maak. Een bewys is egter nie altyd 'n volledige bewys nie. Dog dit is hier nou minder. Ek het dit veral daaroor dat die beskrywende kant van 'n studie dikwels ter wille van volledigheid 'n skewe indruk kan wek, dat dit absoluut noodsaaklik is in die geval onder bespreking, om 'n onderskeid te maak tussen 'n gewone en 'n seldsame gebruik, en tussen wat algemeen deur al die sprekers kan aangewend word en wat tot 'n lokale, sosiale of familiale groep(e) behoort. Statistiek kan angsvallig net met syfers wil werk, of dit kan vir die gewone man leersamer wees en veral met neiginge werk. Deskripsie verg ook sulke syfers, d.i. syfers as simbole van neiginge en rigtinge, nie syfers net ter wille van absoluutheid nie.

Aan die verklarende kant sien dr. Hoge soms nie die gevaarlike terrein „where angels fear to tread" nie. So heet dit ergens (bis. 26) „VI. Uit die oorspronklike betekenis van kleinheid het die van liefkosing, toeneiging, simpatie, ens. ontwikkel ..." maar is dit absoluut seker dat „kleinheid" die oorspronklike betekenis is ? Kan ons dit nie presies net andersom ook stel nie ? Om die prioriteit vas te stel moet histories te-werk gegaan word, dog in die hele monografie is nergens iets van 'n historiese lyn te merk nie.

Die verkleinwoorde verdien 'n monografie waarvan dr. Hoge

Sluiten