Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

standpunt). Immers, 'n haisie is inderdaad 'n klein huis of 'n huis wat klein is, namate 'n mens dit spesiaal of nexaal voel. Dat die spraekmakende gemeente die gebruik by voorkeur aanwend, dus daarin niks steurends of oorbodigs voel nie, moet sy verklaring daarin vind dat 'n sekere behoefte op die manier bevredig word, en die behoefte sterker is as die gevoel van oormaat. Dit kan enkel 'n kwessie van kongruensie wees, soos ongeveer in drie perde, waar drie die meervoudigheid voldoende uitdruk sodat die pluraliteitsuitgang by perde logies eintlik oorbodig is.

Dog die geval is anders. Hier is nie noodsaaklik sprake van 'n te-veel nie. Daar is 'n onderskeid tussen / Dit is nog 'n klein kind / Dit is nog 'n kindjie / Dit is nog *n klein kindjie // In die eerste sin is dit suiwer diminusie, in die tweede is daar 'n oorheersende gevoelswaarde by van geneëntheid, teerheid, maar in die derde versmelt die twee betekeniskleure harmonies: die verkleining word hoofsaaklik deur die beskrywende bvw., die gevoelswaarde deur die -/ie-uitgang opgewek. Dr. J. J. Ie Roux het dit goed gesê (Handleiding in het Afrikaans, A'dam, 1921, bis. 41) „Zij worden niet alleen gebruikt om iets kleins uit te drukken, maar ook een bepaalde gevoelswaarde weer te geven, een gevoel van lieflikheid. teerheid, vergoeliking. minagting" (my kursivering; ek sou vooral i.p.v. ook wou gelees het). Dus nie soos dr. Hoge dit laat uitskyn dat óf kleinheid óf kefkosing, ens. uitgedruk word nie (vgl. sy „Summary", bis. 31). maar dat albei tot uiting kom, afgesien daarvan watter aspek oorweeg.

Dit is my nie duidelik aan watter kant ons die „oorspronklikheid,' moet soek nie — by Hoge, vir wie die betekenis van kleinheid primair is, of by Wrede, vir wie die diminutiva „von Hause aus Koseformen" is, of by wat le Roux blykbaar in sin gehad het 'n sekere gelyktydigheid. Wat heel seker is. volgens die huidige toestande in Afrikaans, is dat die taalfeite meer na Wrede dan na Hoge wys. onder die verstandhouding dat ons Wrede se ontwikkelingsmoontlikheid van appellatiewe uit links laat lê. Hy kon in elk geval meer instemming inge-oes het as hy nie so erg aan kiemsiekte gely het wanneer hy *n teorie moes opstel nie. Sy afbrekende werk was goed, sy opbouende werk was swak. Die

Sluiten