Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

word ook toegelaat" / Suid-Afrika het omtrent net nie-bevaarbare riviere / Nie-oorganklike werkwoorde, S. J. du Toit / Ons nie-sinne lewer dikwels vir vreemdelinge moeilikheid op // (Spesiale Ontkenning).

2. By: verniet, nieteenstaande, niemendal, e.d. / nieteenstaande sy inspanning, loop alles op 'n mislukking uit //.

3. (a) By: niks, nooit, niemand, nêrens, nimmer, geen (g'n), wanneer die ontkenning met groot heftigheid of aandoening, soos in woede, in hartstog, uitgespreek word. Dan lê die volle sinsaksent op dié woorde, wat heel dikwels die hele uitgesproke sin uitmaak: / „Nooit gee ek my toestemming daartoe nie, nooit I" / Nou of nooit! / Nooit ofte nimmer ! //

(b) In die ongepassioneerde rede is die gebruik in die volkstaal baie onvas. / Dit alles help niks, (die) slang draai (hom) maar vas, Dire Storiis, H / ... Dit alles help niks ni, Dire Storiis, 17 // Gewoonlik word met 'n nie2 afgesluit wat weer minder nodig is wanneer hierdie spesiale ontkenning self die sinsuitgang vorm (Malherbe, § 106, bis. 109). Is die niemand c.s. meer na vorentoe geskuif, terwille van groter „Hervorhebung", dan sluit nie2 die negatiewe eenheid saggies af. / Het niemand jou veroordeel nie? En sy antwoord: Niemand nie, Here ... Johs. VIII, 10-11 //. Vir baie is die laaste nie onnodig.

B. Nie verskyn enkelvoudig. Een nie as dit die eenheid afsluit, is voldoende:

1. „In negatief stellende zinnen met nie heek. het Afr., indien het ww. enkelvoudig is (d.i. geen hulpww. bij zich heeft) en door geen andere woorden dan de ontkenning, of een (ander) modaal Bijwoord of Pers. Vnwd. plus ontkenning, gevolgd wordt, slechts een enkel nie" (Handleiding, bis. 56-57) bv. (nog le Roux:) Ek gaan nie; Hulle meen dit dalk nie; Ons kom seker nie; Ek glo hom nie; Die eerste optree van die nuwe parlementslid bevredig ons nie. (Nexale ontkenning).

2. Hierdie reël geld ook in geval van omsetting, soos in vraagsinne en in „gebiedende" sinne. Teenoor die gewone stelling: / „Ek glo nie dat jy dit ooit geweet het nie" // staan die inversio

Sluiten