Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

makes it desirable to multiply them so as to prevent their being overlooked! (Jespersen: Negation, 71-72), — hoewel ek reeds daarop gewys het dat Jespersen hier te min rekening met al die werklike gegewens hou.

Tog meen ek dat ons reeds in staat gestel is om die verskynsel in Afrikaans juister te beoordeel. Alleenlik moet ons oor die beginperiode parallelgaande ontwikkelinge by die nie ... nieprobleem as 'n hipotese aanneem. Trouens, die ontwikkelingslyne het ons getrek, en waarom sal hulle in die nie-„belegte" gevalle in die geskiedenis van die Afrikaanse ontkenning 'n ander gedrag het, terwyl die deel van die wordingsgang wat in die ligglans van die geskiedenis lê, juis aan die algemene neiginge konformeer ? Wat dus bevreemding kan en sal wek is nie die aanname van hierdie veronderstelling nie, dog die miskenning hiervan, d.i. die aanvaarding van 'n illogiese, irrasionele gedragslyn.

Volgens ons beskouing is die dubbele nie van Afrikaans dan te beoordeel:

1. In die lig van die verbale magnetisme op die ontkenningspartikel, waardeur selfs 'n suiwer kwantiteitsadjektief soos geen 'n volledige negasie-adverb kan word. Hierdie aantrekkingskrag maak veel aangaande die posisie van nie% in moderne Afrikaans oor die tussentrappe heen duidelik; en verdiep ook ons kennis van die wyse waarop niex uit sy „normale" plek kan verskuif word; sodat die eindresultaat daarvan die vermoede van 'n W^. de Vries kon gewek het — 'n vermoede wat egter duidelik op 'n sekundaire basis berus.

2. As synde aanvanklik merendeels 'n ontkenning gewees wat onder die spesiale tipe moet gesorteer word, — volgens die aard en betekenis daarvan. As daar dan 'n verbreede uitwerking van een of ander kant moes gekom het, dus analogie-radiëring, moes dit gevolglik, algemeen-taalwetlik, van die sterkere kant kon, dus van die spesiale ontkenning, wat in 'n meerdere of mindere mate binne 'n nexale verband betrek is, in negatiewe sowel as in positiewe sinne.

3. As dus 'n deelverskynsel, — waarop ons eers later kan terugkom, en wel in 'n ander verband.

4. Die vorige drie oorweginge is eie aan alle tale waarmee

Sluiten