Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

13, nexaal-ontkennend is 2, 6, 8 en 11. Met inagneming van die verbale beïnvloeding, is die verskynsel in Afrikaans, afgaande op die voorbeelde, embrionaal dieselfde. Dan lê oorerwing tog voor die hand, en dan is dit nie in die eerste geval die plig en taak van die Afrikaanse geleerde om hierdie tweevoudigheid te verklaar nie — dit kom dan aan die adres van die Nederlander — maar die verbreidheid van die Afrikaanse verskynsel, in vergelyking met sy sporadiese opduiking in die Nederlandse volkstaal.

4. 'n Aangevoegde vraagsin. Hier mag 'n mens vier stadia onderskei:

(a) die vol tipe: / ... dink jy dit nie(t) ook (nie)? / Stem julle nie(t) saam (nie)? / Is dit nie(t) waar (nie)? //. Gewoonlik is dit minder vol of duidelik en sak af tot:

(b) die reduksie-tipe: nie-waar(-nie)? nie-so(-niet)? of:

(c) die leë tipe: nie(t)? wat self kan verbleik tot: (d) nê ? — 'n blote vraagpartikel.

Veral C. J. Rijn (t.a.p., bis. 66) het veel waarde aan tipe (c) geheg vir die vinding van 'n verklaringsbasis, alleenlik stel hy hom hierdie geval as 'n noodsaaklike dialoog voor — hoekom ? / „De winkelier had nie kêrse". „Niet ?" //. Dat dieselfde persoon hierdie aanvoeging gebruik, geskied in ons talegroep minstens eweveel, indien nie meer nie, as in 'n dialoog-vorm „Het is voor my uitgemaakt", sê hy, „dat 3 oorzaken samenwerkten tot het algemeen en vast raken der 2e onkenning: (1) het voorbeeld der taal zelf in zekere veel gebruikte zinnen, (2) het gewicht der ontkenning, (3) het stereotype aanvulsel: Nie?" Dit blyk nie waarom (3) nie onder (1) mag val nie. Sy verklaring berus dan op innerlike taaiwerking en op 'n versterkende psigologiese oorweging, 'n moontlikheid waarop ook dr. J. J. le Roux wys (t.a.p., p. 169). Van Rijn wil ons laat glo dat die vraag-me, wat duidelik 'n leë vraagvorm geword het, deur sy posisie aan die einde van die sin, al 'n hele stuk van die Afrikaanse eienaardigheid verklaar, sintakties die weg al help voorberei het. Daartoe is egter eers nodig om aanneemlik te maak dat die pause, wat die vraagpartikel nie voorafgaan en

Sluiten