Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

i. Nte-Gért het sy broer gister b.d.s.g. afhaal nie.

ii. Gert het-m'e „ „ „ „ afhaal nie.

in. Gert het nie-sy-broer „ „ afhaal nie.

iv. Gert het sy broer nie-gister „ afhaal nie.

v. Gert h.s.b.g. nie-by-die-stasie gaan afhaal nie.

vi. Gert „ by die stasie n/e-gaan-afhaal nie.

Dan blyk dit duidelik genoeg hoedat die enigste belangrike betekenis-element in die negasie-mechaniek niex is, deur hom die eintlike ontkenningsgedagte uitgedruk word, en hoedat nie2 eintlik geen ontkenningskrag het nie, die betekenis geensins geskaad word deur sy weglating nie. Dit staan dus in die geheel nie teenoor niex as iets neutraliserends nie; in betekenis is dit ewemin 'n duidelike versterkende element. Nee, nie2 is enkel daar om die eenheid af te rond, aan die einde waarvan dit besluitend uitklink soos vir die gewone man die „amen" van sy gebed. Dit is geen nuwe ontkenningspartikel nie, 'n partikel wat ander begrippe in die nexus, of die nexus self, kom kontrasteer of kontradikteer nie; dis eenvoudig die voltooiing van die ontkenningsgedagte, uitgedruk in die partikel nie^ hoërop in die sin. Daarom kan ons in die kern van die saak nie van 'n „dubbele" ontkenning praat nie: dit is misleidend, omdat dit vals is. Daar word maar één keer ontken, presies soos in A.-B.-Nederlands met sy niet. Maar die Afrikaanse eenvoudige ontkenning geskied nou nie enkelvoudig in vorm nie. Want die onderskeid lê eerstens in die vorm, en nie in die betekenis nie. Dit is asof ons met 'n kompositum te doen het, 'n Distanz- of Fernkompositum, wat egter in sy vertweede geheel uitdrukking aan één ontkenning gee. Daar is 'n vertwee-ing van die partikel, maar geen vertwee-ing van die ontkenning nie. As ons konsekwent wil wees, mag ons hoogstens van die dubbele-nie in Afrikaans praat, geensins van die dubbele ontkenning nie.

Tog is nie2 'n woord jie wat, hoe swak dit is in betekenis, hoe kleurloos, 'n duidelike waarde in die rigting van die ontkenning het — dit bly 'n negasiepartikel. Maar insover dit die waarde het, is dit ook die geval dat dit die ontkenningsgroep afsluit, m.a.w., die

Sluiten