Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

feer van Marx, dat blijft de vraag! Waarop we niet aarzelen met neen te antwoorden1).

Dit belangrijke artikel, waarin Kloos de Schoonheid die hq praktisch had gebracht, ook theoretisch als het Beloofde Land der toekomst heeft gepredikt, een prediking waarin slechte lezers niet minder zagen dan een bewijs van zedebjke ontaarding »), maar dat geheel lag in de bjn van zijn konsekwente persoonlijkheid, zon, treurig genoeg, het begin zijn van een onverkwikkebjken strijd en een breuk voorgoed met Van Eeden. Kloos' opstel was niet persoönkjk agressief maar principieel. Van Eeden bracht er het persoonlijk element in, tot schade en schande van het tijdschrift. Want de wijze waarop hij zijn ethisch standpunt verdedigde, leidde tot een polemiek, die eerst nog verzacht door vriendebjke opmerkingen, weldra met stoot en wederstoot toenam in scherpte, tot eindelijk een unfaire en achterbaksche urtval de onverzoenlijke scheiding bracht.

Het begon met een artikel van hem tegen Kloos, getiteld Nieuw Engelsch Proza I, dat op zÜn uitdrukkelijk verlangen door Kloos geplaatst werd. In de bespreking van Rudyard Kipling s „The Light that failed" stelde hij den Engelscben schrijver als den schepper van mooi-menschebjke, zedehjk bewonderenswaardige karakters tegenover den somberen, sensueelen Zola. Maar dit is slechts het slot. Het eigenbjk doel van dit springerig, onrustig proza is meer om schertsend en zonder te kwetsen, aan Kloos, dien hij zegt befte hebben, te beduiden, dat hij over goed en kwaad en het Christendom heel anders denkt. Kloos antwoordde met: Over Dominee Hugenholtz en Frederik van Eeden (N. G. 1891, II, 301). De samenvoeging was al veelbeteekenend. Hij erkende Van Eeden's waarde als prozaschrijver: „als artiest de middelaar tusschen artiesten en het pubhek"; zijn waarde ook als hoogst verdienstelijk dichter: „als Gorter er niet was, zou hij wellicht wezen, én Hélène Swarth en Verwey, in zijn vroegere werk, de dichter „bij uitnemendheid van dit ons geslacht; als mensch heeft hq eigenschappen die het door alles heen tot een wet voor u maken zijn vriend „te zijn en te bbjven; terwijl hij als veel-voelend en aUes-begrijpend vertolker van bet Nieuwe zij» mededinger zoekt. Als zoo is Van ,Eeden eenig onder ons allen en zijn populariteit is wel niet zoo

1) Zie hierover Hegel bij Bolland: Zuivere Rede, bL 662.

2) O... Ds. Hugenholtz, Stemmen uit de Vrije Gemeente, 14e Jrg 4e afl. bl. 122 „heeft de heer Kloos nog nooit de emotie van deernis gevoeld tegenover een armen stumperd of een diep gezonkene en heeft *% er hem nooit toe gebracht de hand ter hulpe uit te steken?"

Sluiten