Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Kloos en zijn andere mede-redacteuren er in te laten loopen, wat toch zeker iets anders is dan „in vrijheid en oprechtheid zoeken naar de waarheid". Het geval lag zoo In December 1891, dus een half jaar nadat hij Kloos de vriendschapshand had toegestoken, schreef Van Eeden onder het pseudoniem Lieven Nijland een opstel waarin hij, zonder te kort te doen aan eigen gaven, alle feilen van zijn eigen karakter en talent, alle grieven die hij wist, dat zijn mede-redacteurs tegen hem koesterden, uiteenzette; o.a. zijn eerzucht en ijdelheid, zijn affectatie van braafheid, zijn voorbarigheid en oppervlakkigheid-in-hetschrijven. Een deel van deze beschuldigingen was niets dan een andere formuleering van de opmerkingen door Kloos gemaakt in zijn artikel „Dominee Hugenholtz en Frederik van Eeden". Kloos was het met de strekking geheel eens, maar als eerlijk kameraad vond bij zich verpbcht, het stuk van L. Nijland aan Van Eeden te laten lezen. Op de redactie-vergadering, waar hij op Van Eeden's verzoek het stuk ter tafel bracht, zei Kloos dat hij tegen de plaatsing was: men kon een redacteur niet laten afbreken in zijn eigen tijdschrift. Maar Van Eeden stond er op. Hij wou wel eens zien boe het pubhek reageerde *). En het werd geplaatst (in den jaargang 1892,1, bis. 330 van De Nieuwe Gids). Niet lang daarna verscheen, in de Oktober-aflevering van 1892 (Jfg. 1892—1893, I, 15): Fragment uit Johannes Viator door Frederik van Eeden. De geschiedenis van de plaatsing dezer bijdrage is curieus en kenmerkend zoowel voor de labyrinthische psyche van Van Eeden als de recht-uit-heid van Kloos.

Van Eeden had het stuk ingezonden onder hetzelfde, toen nog niet opgeklaarde pseudoniem Lieven Nijland, door bemiddeling van een dame in Den Haag, die óók bij de eerste mystificatie dienst had gedaan. Wat hijzelfvan de geschiedenis meedeelt in zijn dagboek Happy HumanUy (New York 1912) is het volgende: Het boek waaruit hij onder het pseudoniem een fragment had ingezonden „Was done in a new style and was quite unbke anything I had written". Het was

1) De Bron is van Eeden's eigen boek Happy HumanUy, dat, zooals blijken zal, met de noodige kritiek moet worden gelezen.

2) Het eigenlijk motief was volgens Van Eeden het volgende: Een van X* (Kloos)' vrienden, had zich verset tegen Kloos' onmatigheid ten opzichte van geestrijk vocht, waardoor hij zijn prachtig talent in gevaar bracht. Hij (het moet Verwey geweest srfjn. De R.) was toen gestraft met een stortvloed van invectieven in woeste, hartstochtelijke verzen. Toen voelde Van Eeden dat het zijn beurt was om aangevallen te worden. Hq voelde dat door X*s invloed een geest van animositeit tegen hem aan 't groeien was, verwachtte een aanval en vond toen het beste zijn vijand voor te zijn.

Sluiten