Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

XX.

Alles scheen weg te zullen vagen, wat Ons leven was naast Liefde en Kunst. O, Ware, Ja, kalm-waar-Groote, Leven-mijn, Gij Schat, Om 't diep-in-Schoone van Uw Zielzijn, Klare, Die voelend zaagt al dingen als zij waren.... Laat mij U wijden — 'k heb niet veel — dit kleen Geschenk — bet is mijns levens beste — en varen We dan weer verder, zooals steeds, getwêen Naar 't blijde scheemren, hoop ik, verrer Toekomst heen.

Roerender, verhevener en diepzinniger is Mystisch Pantheïsme. Ik weet niet met welk gedicht-in-onze-taal het te vergebjken is. BÜderdijk, Da Costa, Kinker en Gorter hebben ook hun verheffing, waar een hooge stof hen tot dichten dwong, maar hier, in dit „leerdicht", treft ons, verbonden met een scherp intellektuabsme, een eerbiedige, edele ontroering, een hymnische verrukking en een grootsche eenvoud, als mij alleen bekend zijn uit den aanvang van Shelley's Alastor, het begin van het eerste boek van Lucretius' De rerum natura en Vondels eersten rei van Lucifer. Hier geen rhetorische opgezweepte welsprekendheid maar het toonloos trillend fluisteren dat uit de diepte komt, want het is de Oneindige Geest, de Binnen-ziel van den dichter die tot hem spreekt over de mysteriën van het Zijn, nadat deze haar heeft aangeroepen om wat bcht te werpen in den nacht van zijn twijfelend denken.

De rustig-vloeiende rede — het zijn vijfvoetige jamben met paarrijm — is te zeer een vast aaneengeschakelde gedachten-keten om de schoonheid ervan door een aanhaling te laten beseffen. Men leze zelf en voele de ongeveinsde diepe bewogenheid, de „intellektueele passie", zooals Kloos 't wel genoemd heeft, die het gansche gedicht vervult. Het slot is zoo:

„O, wees dan mensch-op-aarde, een bbj-geruste *), „Eens ziet ook gij, bij ons, van gindsche kusten „Teruggeslingerd wier, dees Oceaan „Weerom van dieper Leven, volst Bestaan, „Totdat wij saam, vereend met wie wij beven, „Denken's reëel geworden Ruimte kheven „En los van aller geestelijke worstbng pijn „Bóven het denken in de oneindge Vrijheid zijn". 1) Het is Gods stem zelve die spreekt.

Sluiten