Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hier wil ik een beeld gebruiken aan de beweging der hemellichamen ontleend: De maan wentelt om de aarde, de aarde om de zon. Wat hier gebeurt is dit, dat het bewegende lichaam zijn eigen beweging heeft, maar dat het door „aantrekking" van een tweede lichaam geleidelijk van richting verandert. Deze doorgaande rustige „aantrekking" die tenslotte er in slaagt de richting van beweging volkomen om te keeren is iets geheel anders dan wat gebeurt bij een botsing van twee hemellichamen: daar is het resultaat een versplintering en een verbreking van de regelmatige gang der dingen.

Ik wil hier nu niet dieper gaan door de vraag te bespreken welke de plaats is van wat ook in de Kosmos blijkbaar uitzonderingsgewijze gebeurt, n.1. die botsing van hemellichamen en wat daarmee analoog is op ander terrein. Men zou kunnen zeggen, dat juist dan wellicht een wereld geboren wordt. Zoo is het ook zeer goed denkbaar dat zelfs in de uitzonderingstoestand van zoo'n versplintering door botsing op 'psychisch terrein iets groots geboren kan worden dat eenmaal blijken zal. Maar toch ben ik overtuigd, dat als normale toestand het beeld van de aarde rustig wentelende om zijn zon, een beter ideaal is voor ons menschenleven. Als wij het n.1. niet zóó opvatten dat de opvoeder de zon is waarom alles draaien moet! Neen, wat ik bedoel is, dat alle beïnvloeding die wij menschen kunnen toepassen te vergelijken is met een kracht zooals die op een hemellichaam wordt uitgeoefend als een onzichtbaar wonder.

De reden waarom ik hierover heb uitgeweid is eensdeels dat ik wilde verklaren wat ik bedoelde toen ik zei, dat wij overeenstemming moeten zoeken met de groote Kosmische wetten, die het heelal beheerschen, en anderdeels, dat ik een verschil wilde aangeven tusschen „zachte krach-