Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en onderwijs betreft in 't geheel niet vaag en theoretisch is, maar dat het juist altijd voert tot een bepaalde houding op het terrein van de praktijk. Want het leven stelt praktische eischen. Ik zal wat ik hier het laatste gezegd heb verduidelijken door eenige voorbeelden te noemen van dingen die bij ons uitermate belangrijk zijn, maar die bij het onderwijs zooals het meestal gegeven wordt veelal niet de eereplaats krijgen die hun m.i. toekomt: Het aanvaarden van verantwoordelijkheid, het nemen van initiatief, het regelen van het werk van een groep, het vinden van een oplossing die allen bevredigt, het bevorderen van orde zonder dwang, het flink en nauwgezet werken zonder toezicht — al zulke deugden zijn voor ons primair belangrijk, en het groeien in deze dingen vinden wij veel meer waard dan stapels geleerdheid of kennis.

Want deze en dergelijke eigenschappen zijn het, die de mensch vormen tot persoonlijkheid en tot waardevol lid van het gezin der menschheid.

En als algemeen waarschuwend woord staat ons in vlammende letters voor oogen het woord dat wel boven de ingang van alle scholen geschilderd mocht staan:

„Wat baat het een mensch, zoo hij de geheele wereld gewint, en hij lijdt schade aan zijn ziel?"