Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat ze hun zweetdroppeltjes er op hebben laten vallen: „daar heb ik nog aan meegeholpen". Wat een voldoening geeft dat, als ze dan zoo'n voorwerp jaar-in jaar-uit zien staan, als ze zien hoe het gebruikt wordt. En wat is dat een voortdurende prediking van het nut en het heerlijke van werk! Dat er geen neiging meer ontstaat om dingen te beschadigen, laat staan te vernielen, spreekt wel heelemaal van zelf. Als je uit ervaring weet, hoeveel werk er zit in zoo'n meubel of wat het is, sta je er voortaan altijd heel anders, met meer eerbied en zeker met meer zorg tegenover. Een van de ellendige psychologische gevolgen van de machinale massa-productie van onze moderne tijd is juist, dat de menschheid bezig is te verruwen in dit opzicht. Het wordt vaak „voordeeliger" een voorwerp maar éénmaal te gebruiken en dan „weg te gooien" (wel te verstaan: gooien). Het kost minder om een nieuw te koopen, dan het oude nog wat te repareeren, te verzorgen. Ik vfeet het heel goed, dat de klok van de geschiedenis niet achteruit gezet kan worden: we kunnen en mogen mijns inziens niet trachten of wenschen de machine, die thans bezig is de menschen die hem gemaakt hebben te verslinden, weer te verdrijven. Integendeel wij moeten hem weer temmen! Want er is wel degelijk verschil: er is een soort van dubbel-geestdoodende machine, die zijn ontstaan alleen dankt aan de begeerte, de concurrent er onder te krijgen. Deze machines zullen geloof ik dadelijk verdwijnen, zoodra de productie niet langer om de winst, maar om de medemensch te dienen geschieden zal. Maar die machines (en het zijn nog altijd de meeste), die in staat zijn het moordend-zware werk van de mensch over te nemen, zij zullen en zij moeten m.i. blijven bestaan, en wij mogen dankbaar zijn, dat zij eenmaal de gekromde rug van de zwoeger tot het verleden zullen doen behooren.