Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ik zeg hier deze dingen over de machine, omdat men wellicht zal vinden, dat in verband met de hedendaagsche techniek, veel van het werk dat wij gedaan hebben, volgens tegenwoordige standaarden „improductief" was, en daarom economisch onverdedigbaar. Ik wil dan hierop als verdediging antwoorden, dat wij er toe gedwongen werden door harde noodzakelijkheid: Wij hebben vaak oude dingen, door anderen weggeworpen, moeten opknappen, omdat „iets beter was dan niets." Toen wij pas in ons gebouw waren, hebben wij zelfs een gecyclostyleerde circulaire aan de inwoners van Bilthoven huis aan huis verspreid en hun gevraagd, als zij met de „groote schoonmaak" dingen wegdeden, die wij zouden kunnen gebruiken, of wij ze dan mochten komen halen; en we hebben toen in antwoord op onze vraag, waarbij wij een lijstje hadden gevoegd van de voorwerpen die voor ons nuttig en bruikbaar waren, zeer veel oude en afgedankte dingen gekregen en ze vernieuwd. We hebben er mee geleerd „van niets iets te maken."

„Kan je dat gebruikeö?" zei dan zoo'n jongen tegen me (de kinderen tutoyeeren ons medewerkers), als hij 8 morgens kwam aanzetten met het roestige ijzer van een schop, dat hij in het bosch gevonden had. En dan werd zoo'n schop met liefde blank geschuurd, er werd (nog wel van gewoon vuren hout) door de vinder een steel met handvat voor gemaakt, deze werd, prachtig rood geschilderd ... en wij hadden weer een schop . . . We gebruiken hem nog steeds.

Nu zei eens een van onze eerste onderwijsautoriteiten, toen hij bij ons was: „ja, maar, het onderwijs heeft toch recht op het allerbeste!" Hij bedoelde, dat het toch niet juist was, dat onderwijswerk zoo van „afleggertjes" leven moest, en ik ben het er ook mee eens dat wij zoo efficiënt

7. Kindergemeenschap.