Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

groep van tientallen kinderen dit klaar spelen, als zij ieder afzonderlijk op eigen wijze zich ontwikkelen!

Ik wil hier wel uitspreken, dat ik mij de eerste jaren vaak ernstig ongerust maakte, als ik dacht aan de mogelijkheid, dat de kinderen die aan mij waren toevertrouwd zulke hiaten in hun inzicht, kennis of algemeene ontwikkeling zouden krijgen. En die onrust werd soms bijna tot angst, als ik merkte dat sommigen van de kinderen zélf gedrukt werden door dergelijke gevoelens; al wilden ze dan uit liefde voor mij het meestal niet laten merken. Als ik dan een enkele maal toch bij toeval merkte, wat er in hen omging, voelde ik, dat ik iets moest doen om hun de grootere vastheid bij hun werk te geven waaraan zij, zooals mij steeds duidelijker bleek, zélf behoefte bleken te hebben, en hun de rustige zekerheid te geven, dat zij, als zij volgens onze werkwijze zouden doorwerken, ook zouden krijgen wat zij noodig hadden.

De vraagt rijst hierbij, of kinderen voelen voor het systematische. Ik heb wel eens menschen gesproken, die dit betwijfelen. Voor mij staat het echter als een paal boven water, dat zij zeer sterk verlangen naar het stelselmatige, niet om het als zoodanig te bestudeeren, maar wel om het als middel te gebruiken, als ordening bij hun werk. Want een kind snakt onbewust naar een stevig doorgevoerde orde en ook naar een overzicht dat hem helpt zich te oriënteer en.

Dit is trouwens ook niet te verwonderen, want wat doet een kind, naarmate het zich ontwikkelt, anders dan steeds weer de drie volgende stadia doorloopen:

1 ° • waarneming.

2 °. oriënteering.