Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lende intervallen staan aangegeven, maakt het de kinderen mogelijk zelf te controleeren of het opzettertje op de juiste plaats gezet wordt, daar op de zwarte en witte toetsen op gelijke afstanden roode merkteekens zijn aangebracht.

Ook voor het vinden van de diatonische toonladder, uitgaande van de verschillende tonen, is de „opgerolde piano" geschikt. Ook daarvoor is een reepje karton gemaakt met een uitholling aan de eene kant, terwijl op die cirkelboog de plaatsen van de verschillende trappen staan aangegeven.

Voor de behandeling vjpa.de „gelijkzwevende temperatuur" heb^^een groote grafische voorstell i n g gemaakt aan de hand van de gegevens die in Riemann's Musiklexikon te vinden zijn. Ik heb n.1. op een lange strook papier de logarithmen der trillingsgetallen door lengten voorgesteld, zoodat 1 gelijk is aan 2,40 meter. De trillingsgetallen van de halve tonen op de piano verdeelen dan de lengte tusschen de punten voor c' en c" in 12 gelijke deelen, ieder 20 cm. lang. Wat nu interessant is, is dat zoo duidelijk gedemonstreerd wordt, hoe ver de op verschillende wijze verkregen zuivere stemmingen uiteen liggen, zoodat een c, gemaakt door 8 quinten op, en 2 tertsen en 4 oktaven neer te gaan, bijna op hetzelfde punt komt als een cis die verkregen wordt door 3 tersen en 2 oktaven op, en 5 quinten neer te gaan. De betrekkelijk groote zuiverheid van de quint en de kleine terts blijkt ook zeer duidelijk, evenals de groote scherpte van de groote terts.

Voor de meetkunde hebben we nog een demonstratietoestel gemaakt voor de zoogen. „u i t g ebreide stelling van Pythagoras". Op een vertikaal vel karton is een horizontaal reepje karton ge-