Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

reld het fascisme moest voortbrengen, en waarom de krachten die de groei van dit fascisme wilden belemmeren of beletten, te kort moesten schieten.

Een onderzoek naar de oorsprongen en de historische rechten van het fascisme, naar zijn plaats in de geschiedenis, naar zijn mogelijkheden, naar zijn beperkingen, begrenzingen en naar de gevaren die het voor maatschappij en cultuur in zich draagt, zo’n onder; zoek is dringend nodig, juist en vooral voor anti-fascisten die beseffen, dat men zich tegenover een vijand moet kunnen rechtvaardigen, de betrekkelijke rechten die hij heeft moet durven erkennen en zich niet te hoog moet achten van hem te leren, wil men werkelijk zijn meerdere zijn of worden.

Mijn afwijzing van het totalitaire stelsel, als wereldbeschouwing en als regeringssysteem, beperkt zich niet tot het fascisme, doch omvat ook het bolsjewisme. Als ik in dit boek slechts bij uitzondering over en tegen het bolsjewisme schrijf, dan moet men dat dus niet opvatten als een blijk van genegenheid voor dat régime, doch eenvoudig als de overtuiging, dat ik na een vroegere afrekening met het bolsjewisme geen nieuwe meer nodig achtte, doch al m’n krachten wilde concentreren op een afrekening met het fascisme.

Dat het niet genoeg is alleen maar anti-totalitair te zijn, besef ik volkomen. Maar in de eerste plaats is het fascisme zélf in zodanige mate anti, dat het anti-fascisme kén bestaan in de verdediging van grootse en edele positieve waarden, en in de tweede plaats moet het mogelijk zijn, juist door onderzoek van het fascisme, de nieuwe mogelijkheden te zien die onze tijd zowel biedt als nodig heeft.

In hoever èn het critische èn het positieve deel van mijn studie geslaagd zijn, in hoever dus hier werkelijk wordt aangegeven, wat de quintessence van het fascisme is, en wat de quintessence moet zijn van het streven om boven het fascisme uit te komen, zal wel blijken uit de weerklank die mijn boek vindt.

*) Zie mijn „Van Tsarisme tot Stalinisme. Een critische geschiedenis der Russische revolutie” (Antwerpen, 1935).

Sluiten