Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

begrip „klasse” bij Marx en de marxisten na te gaan, noch te onderzoeken, hoe andere sociologen het klasse-begrip zien. Wat wij willen nagaan, is: Kan men het klasse-begrip, hetzij in de wetenschap, hetzij — en dat is voor ons de hoofdzaak — in de maatschappelijke actie, in de politiek, op enigerlei nuttige wijze gebruiken.

Is het wat meer dan een van die begrippen, die voor „verklaringen” plegen door te gaan, doch die in werkelijkheid het vinden van afdoende verklaringen beletten, en die alleen een oorkussen voor de denkluiheid zijn?

Men kan zich van deze vraagstukken natuurlijk op een heel goedkope manier afmaken, als men de „methode” gebruikt van de Russische marxist Bucharin, die in zijn „Theorie des historischen Materialismus” (blz. 334), een boek, waarin het trouwens van enormiteiten wemelt, de volgende ontdekking doet: „Die Theorie von L. Gumplowicz und F. Oppenheimer über den Ursprung der Klassen aus der ausser-oekonomischen Gewalt übersieht den Unterschied zwischen der abstrakten Theorie der Gesellschaft und dem konkreten Verlauf der historischen Ereignissen. In der wirklichen Geschichte war die Rolle des ausser-oekonomischen Gewalt-anwendung (Eroberung) sehr gross und beeinflusste den Prozess der Klassenbildung. Aber bei einer rein theoretischen Untersuchung muss man davon abstrahieren”. Ongetwijfeld krijgt men op deze wijze mooie „begrippen” en „wetten”, die echter het nadeel hebben, noch te verklaren, hoe de werkelijke maatschappij zich ontwikkeld heeft, noch enig inzicht te geven in de maatschappelijke gebeurtenissen van heden of morgen. Waarbij dan nog de kleinigheid komt, dat een „klasse”, zoals bij Gumplowicz, die de rassenstrijd als de hoofd-drijfkracht der geschiedenis ziet, een geheel ander ding is dan een „klasse” bij Guizot of Marx.

Zoals bekend verondersteld mag worden, lag het in het voornemen van Marx, nader uiteen te zetten, wat eigenlijk een klasse was, maar verder dan het begin van het hoofdstuk, waarin hij deze kwestie wilde behandelen, is hij nooit gekomen; het is het laatste hoofdstuk van zijn onvoltooide hoofdwerk „Das Kapital”. Een van zijn leerlingen echter, die in dien tijd nog algemeen als de erkende voortzetter en verklaarder van het marxisme werd beschouwd, Karl Kautsky, heeft in 1903, in het tijdschrift „Die neue Zeit”, gepoogd te bewijzen, dat klassenvorming en het ont-

Sluiten