Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

enige kans om het fascisme geestelijk te overwinnen — en op den duur ook materieel te verslaan — ligt in het verwerven van de werkeüjke critische zin, nodig om te begrijpen dat Mussolini een groot man is, en Hitler niet, dat Lenin een reus is, en Stalin niet, is een van de eerste vereisten Mussolini te leren begrijpen en tot op zekere hoogte te waarderen, als de verpersoonlijking van een verzet tegen het schaapachtige cultuurloze maagsocialisme en het geldschrapende cultuurloze maagkapitalisme der vorige generaties. De „fijne” intellectuelen zullen wel nooit beseffen, dat hun critiek op Mussolini van hetzelfde gehalte is als de salón-klets der emigranten over Napoleon Bonaparte, met wien de heren en dames van het ancien-régime afgerekend meenden te hebben, als ze zijn naam als „Buonaparte” uitspraken, daardoor aangevend dat de man geen Frans aristocraat, doch een vulgaire Corsicaan was.

Inderdaad past geen man van betekenis in de salons, noch in de adellijke, noch in de litteraire—hij is te „grof” voor die instituten. Trouwens ieder politicus van betekenis is te „grof” voor de fijne gmaalr van die litteratoren en cultuurmensen — met wie ik niet gaarne verward wil worden als ik in naam van cultuur, kunst, litteratuur, wetenschap, het fascisme bestrijd, — en Mussolini zou nooit een figuur van betekenis geworden zijn als hij gepoogd had een cultuurmens en een critische geest te worden in de zin der fraaie vernuften, voor wie b.v. Nietzsche alleen maar te waarderen is als een schrandere draaier van aforismen.

Met opzet hebben we hier de namen Nietzsche en Mussolini samengebracht, want de invloed die Nietzsche op den schepper van het fascisme heeft uitgeoefend, kan moeilijk overschat worden. Reeds in 1909, toen de 26-jarige Mussolini een hartstochtelijk propagandist der Italiaanse Socialistische partij was, in wien sommigen reeds de toekomstige partijleider meenden te zien, sprak de intelligente Anna Koelisjkoff, de vriendin van Turati, leider van de reformistische vleugel der partij — zoals een andere Russin, Angelica Balabanof, vriendin was van Mussolini, voorman der revolutionnairen — bijna profetische woorden over dit verband. „Waarachtig, waarachtig, dit is geen marxist en evenmin een socialist. En een politicus is hij ook niet. Waarachtig, hij is een artistiekerig mens — een artistiekeling die Nietzsche heeft gelezen”.

Sluiten