Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van de macht. Men praatte geweldig veel over het vestigen van de socialistisch-proletarische macht. De partij werd in stukken gescheurd (op bevel van Moskou) door twisten over: de gewapende opstand, de vreedzame massa-actie, de parlementaire methode, het deelnemen aan een coalitieregering, waarbij de ultra-radicalen ook nog de these van de alleen-zaligmakende arbeidersraden in het geding brachten. En intussen werd geen enkele van de vele mogelijkheden om dichter bij de macht te komen, aangegrepen. De proletarische beweging hield op, angstaanjagend te zijn. Het bleek dat ze onmachtig en alleen maar hinderlijk, irriterend, was. Toen nu de fabrieksbezetting, hoogtepunt van de proletarische machtsontplooiing, een jammerlijke vertoning werd, van mensen die niet wisten wat de volgende stap moest zijn, en die ook niet wilden, dat de volgende stap gezet werd, toen was het arbeiderssocialisme als ernstige factor uit de Italiaanse politiek verdwenen. Maar al was dan het „bolsjewistisch gevaar” verdwenen — zonder dat Mussolini er ook maar iets toe bijgedragen heeft, al stelt de fascistische legende hem dan ook voor als bedwinger van het Italiaanse bolsjewisme, dat in werkelijkheid ... zichzelf gelikwideerd heeft —de wanorde, de chaos bleef .Regeringen die met ieder goede vrienden wilden büjven, (met de socialisten en met het groot-kapitaal, met de anti-militairisten en met de frontstrijders, met industrie- en met de landbouw-belangen), en die niemand tevredenstelden, deden het verlangen naar een sterke regering, een werkelijk centraal gezag, orde en discipline ontstaan. Van de socialisten, dat was wel gebleken, had men op dit punt niets te verwachten. De oude partijen van het burgerdom waren aan het roer, en toonden hun onmacht. Er was dus plaats voor een nieuwe beweging, die kon tonen, dat ze voldoende energie had om te kunnen regeren. Hier begint de opkomst van het fascisme.

Een allegaartje van sociaal-gezinde.vaak ex-socialistische,ex-anarschistische, ex-syndicalistische, interventionisten, frontstrijders, ontevreden met het schamele en emotieloze bestaan dat de vrede bood, chauvinisten die de Balkankust van de Adriatische Zee tot Italiaans gebied wilden maken; zonder vast program, maar daardoor des te beter in staat in iedere nieuwe situatie met het daarbij passende program te komen, hadden de fascisten tot dusver tevergeefs gepoogd zich te doen opmerken. Na het belachelijke avontuur van D’Annunzio in Fiume te hebben meegemaakt

Sluiten