Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

auto’s, kunnen niet doen vergeten dat de industrieel-organisatorische kracht van een land, zich niet in records doch in gemiddelden uit. Het is mogelijk, dat Mussolini zélf, z’n eigen en de Italiaanse bluf voor realiteit aanziet, wat voor de tegenstanders van het fascisme zeer prettig zou zijn; doch in ieder geval staat het vast, dat de werkelijke kracht van het Italiaans fascisme veel geringer is dan de fascisten en de meeste hunner serieuze tegenstanders aannemen.

Mussolini is in een slop geraakt en met hem het fascisme. Inplaats van een nieuwe Italiaanse renaissance die op Europa overgedragen had kunnen worden, en die Italië de geestelijke leiding van Europa zou hebben gegeven, inplaats van een bewust-wording der middengroepen, die, het proletarisch materialisme brekend, en het kapitalistisch materialisme overheersend, de rangorde cultuur-politiek-economie in de wereld wist te doen zegevieren, kwam een halverwege onderbroken rebellie der middengroepen tot stand. De fascistische revolutie ontaardde reeds in haar eerste begin, ze nam zowel van het kapitalisme, als van het proletariaat, voldoende over, om de winzucht van de ene groep en de massacultuur van de andere, tot een belangrijk bestanddeel van haar praktisch werken te maken. En door de traditionele nationalistische cultuur als een vaste onwrikbare waarde te aanvaarden, werd ze tot een chauvinistisch-militaristische beweging, vijand van denken en critiek, vijand van non-conformisme, vijand van de intellectuelen en de cultuurscheppers en -dragers. Zo kon ze niet tot een werkehjke cultuur-beweging worden, doch werdzetot een beweging, die de cultuur ondergeschikt maakte aan de politiek en die dus een politiek totalitarisme verwerkelijkte.

Zo is de beweging der middengroepen in Italië en daardoor het fascisme mislukt. De wegen naar een nieuwe cultuur en naar nieuwe mensen die daar hadden kunnen worden geopend,zijn juist nergens meer afgesloten dan daar (Duitsland en Rusland wellicht uitgezonderd). En Mussolini staat voor ons, als de man der proletarisch-socialistische beweging, die dank zij z’n Nietzscheamsme, z’n poëtischcultureel gevoel, het onvoldoende dier beweging besefte en die zelfs een ogenblik in de buurt scheen te zijn van het inzicht in de betekenis van een beweging der middengroepen-intellectuelen, een cultuurbeweging ter omvorming van de maatschappij en haar waarde-rangschikkingen. Doch gebrek aan wetenschappelijke scherpte en aangeboren vulgariteit, gebrek aan inzicht bij de so-

Sluiten