Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geweest, behoorde in ieder geval tot die middengroepen, zoals hij ook tot de frontsoldaten behoorde. En al de leiders en leidertjes der beweging zijn middenstanders, officieren, journalisten, ingenieurs, apothekers, ambtenaren, onderwijzers, studenten. Doch ook de gewone leden komen uit die groepen. Al die hongerende renteniert j es over wie de inflatie is heengegaan, al die winkeliert j es, die ambtenaren van allerlei slag, de gepensionneerde niet te vergeten, die kantoor- en winkelbedienden, die mensen der vrije beroepen, die studenten zonder toekomst, die voor hun grond vrezende boeren, komen, voor zover zij ook maar enigszins vatbaar zijn voor het ideaal van de kazemestaat, met de kazemeveiligheid, -zekerheid, -vastheid, en de militaire deugden en glorie, naar de partij van Hitler, de partij die een sterke, gevreesde en welvarende Duitse staat zou scheppen.

Het is niet juist, dat de Nazi-partij een „kapitalistische” partij, een partij der bankiers, groot-industriëlen, groot-grondbezitters zou zijn geweest. In de eerste periode van haar bestaan zijn er natuurlijk wel eens vermogende heden geweest die de Nazi’s steunden, maar dit was niets anders dan de steun die iedere beweging van geestverwanten pleegt te ontvangen. Belijders van de nationaal-soldaterige idealen, overtuigde anti-semieten e.d. steunden de partij van Hitler, zoals sterk sociaal voelende fabrikanten vaak de sociaal-democratie gesteund hebben, en zoals er ontwortelde en perverse millionnairs zijn, die de Bolsjewistische partijen steunen. Zulke dingen bewijzen dat ideologie en geestverwantschap sterker kunnen zijn, dan klassegevoel en materieel belang.

Maar de werkelijke kracht van de Nazi-beweging lag in het verbond van de soldaat met de soldaterig-voelende Duitse middenstand. De personen die hun werkkracht aan de partij gaven, die hun posities op het spel zetten, die hun leven waagden, die in ieder geval sympathie en geld gaven, dat waren de mensen uit de middengroepen. Zij hebben de Nazi-beweging tot een sterke beweging gemaakt. En eerst toen dit het geval bleek te zijn, begonnen de kapitalisten, de groot-industriëlen, groot-grondbezitters, hogere ambtenaren en officieren te overwegen, of ze misschien gebruik zouden kunnen maken van die beweging voor hun eigen groepsbelangen — en wilde men haar gebruiken, dan moest men haar steunen — dan wel, of het maar niet het veiligst zou zijn, zich bij de Nazi-partij aan te sluiten, teneinde aan de goede

Sluiten