Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

oasen en steden voorspiegelen, waar lafenis en duizend heerlijkheden te vinden zullen zijn. Aan die grenzen werkt ons begeren, werkt onze fantasie, werkt ons beeldend vermogen, onze poëtischprofetische drang, misschien niet sterker, maar zeker koortsachtiger, hartstochtelijker en overtuigender dan ooit. En ofschoon daardoor de raadselen niet opgelost worden, de kracht om verder te gaan, de wil om ons in het onbekende te wagen, en de overtuiging — die de meesten nu eenmaal nodig hebben — dat we de juiste richting hebben gevonden, dat we de weg kennen, dat we de raadselen zullen oplossen, dat alles komt op deze wijze, in de vorm van een bezielend poëtisch visioen, van een onaantastbare openbaring, tot stand.

Is deze, zeer schematische en onvolledige, karakteristiek van het ontstaan ener mythe op het gebied, waar ze om zo te zeggen de minste groeikansen heeft, op het gebied van de rede zelf, in hoofdzaken juist, dan zal men zeer gemakkelijk begrijpen, hoeveel eerder en met hoeveel meer kracht en uitwerking, mythen ontstaan op alle gebieden, waar onze gevoelens en hartstochten een veel grotere rol spelen en waar de rede op z’n best één der hulpkrachten is.

Als het juist is, dat de meeste filosofieën voor het grootste, of in ieder geval voor het karakteristieke gedeelte mythen van de geest en de rede zijn, dan ligt het voor de hand, dat de geschiedenis der menselijke daden, de geschiedenis van de botsingen der maatschappelijke krachten — die in laatste instantie niet uit „economie”, maar uit groepen mensen bestaan — een overwegend mythekarakter moet vertonen.

Men kan wel, naderhand, een rationeel verhaal van de gang der gebeurtenissen geven (en dit is even noodzakelijk en even geoorloofd als het maken van de kaart van een land of van de plattegrond en de projectie-tekening van huis), maar men mag nooit vergeten, dat die gebeurtenissen zelf, toen ze zich voordeden en toen ze in staat van wording verkeerden, in wolken van hartstocht, van hoop, van begeerte, van visioen gehuld waren, en dat ze door dit alles heen tot de resultaten geleid hebben, die we dan uiteindelijk registreren. Vandaar dat men moet erkennen, dat de mythe in de geschiedenis der mensheid een overheersende betekenis heeft.

Maar tussen het erkennen van dergelijke feiten, en het pogen

Sluiten