Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

omdat ze bewust willen construeren wat slechts onbewust kan groeien, eigenlijk een negatieve houding tegenover de mythe aannemen, en dat de positieve mythe even reëel en even groots is als de inspiratie der dichters, kunstenaars, geleerden, staatslieden, de inspiratie, die niet ontstaat door het spreken of actéren over de inspiratie, en die niet met een geraffineerde techniek of een handige tactiek te verkrijgen is, dan zou het eigenlijk juister zijn, die negatieve mythe en hare aanhangers een andere naam te geven (b.v. van een gerationaliseerde manie of hysterie te gewagen), en het woord mythe de waarde te hergeven, die het eens had — maar dit is een onbegonnen werk, sedert de fascisten zich van het woord hebben meester gemaakt en het z’n betovering hebben ontnomen, om er een goochelarij van te maken. Maar al laten we het woord aan de fascisten over, we mogen niet vergeten, dat het ondanks het perverse gebruik, dat zij er van maken, een eerbiedwaardige afkomst en ondergrond heeft.

Een definitie zoals die van Herrmann Steinhausen x): „een soort samenstel van leuzen, een ideologie, opgebouwd uit een reeks onwetenschappelijke leerstellingen op instinctbasis, zoals b.v. de rassentheorie” zegt o.i. weinig omtrent de betekenis van de mythe in de fascistische wereld. Dat de mythe een instinctbasis heeft, is niet kenmerkend. Ook de wetenschap heeft een instinctbasis en deze is groter en machtiger dan heel veel kinderlijke wetenschapsmensen beseffen. Het weigeren die instinctbasis te onderkennen en haar uitwerkingen op de wetenschap na te gaan, ja, het proclameren van die basis tot macht, waarnaar de wetenschap zich heeft te richten, dat is veel kenmerkender voor zo’n mythologie. De wetenschap, die tot taak heeft het instinct in al zijn vermommingen te ontdekken en te ontmaskeren en daardoor, zichzelf controlerend, ook het instinct te controleren en in „redelijke” banen te leiden, krijgt bij een mythologische wereldbeschouwing de opdracht zichzelf te onderwerpen aan het instinct en dit als z’n meerdere te erkennen, niet alleen op het gebied der vitale krachten — want daar is het „instinct” het machtigst maar ook juist op het gebied der critiek en der redelijke leiding, waar dit instinct corrumperend werkt. Bewuste, gewilde corruptie der wetenschap, dat is één van de kenmerken der moderne mythische wereldbeschouwing.

i) De Toekomst der Vrijheid, blz. XII.

Sluiten