Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wijten, want dualistisch zijn ook onze grote godsdiensten; en pluralistisch is het moderne, relativistische, denken, zodra het in populaire vorm wordt opgediend.

En zij, die menen dat ze door hun monistische wereldbeschouwing in een gunstige positie verkeren om het facisme te overbluffen, bij de naar „eenheid” en „geslotenheid” snakkende schare (want dit verlangen naar „eenheid”, „geslotenheid”, „zekerheid”, „vastheid” is immers het andere grote verlangen der eeuw), bemerken tot hun schrik en verbazing, dat een „totalitaire” wereldbeschouwing in dat opzicht niet te overtreffen valt.

Maar hoe men dan wèl een tegenwicht tegen het fascisme kan scheppen, is hier nog niet aan de orde. Voorlopig is het alleen nodig er op te wijzen, dat het fascisme de techniek onvoorwaardelijk, de wetenschap echter slechts voorwaardelijk aanvaardt. De techniek immers kan tot volkomen gehoorzaamheid aan een fascistisch régime gedwongen worden, precies als aan het bolsjewistisch régime, en aan het demo-liberale, waarin ze trouwens haar geweldige vlucht genomen heeft. Techniek, zo meent men, is met iedere wereldbeschouwing te verenigen. Of Brinio, op een schild geheven, een Germaanse stam toespreekt, dan wel of Goebbels alle Germaanse stammen van achter de radio-microfoon de een of andere openbaring doet geworden, dat is alleen maar een kwestie van de afstand, die een stem draagt en van het aantal heden, dat er op hetzelfde moment naar luisteren kan. Natuurlijk is het tenslotte zo simpel niet. Sedert Vico en Marx weten we, dat de techniek resultaat is van een reeks van levensgewoonten, en dat ze op haar beurt weer nieuwe levensgewoonten schept. Het is geen toeval, dat de techniek in West-Europa een veel grotere rol gespeeld heeft dan in de Helleense, de Arabische, de Chinese of de Indische wereld, noch dat die techniek, die een der krachten is geweest, Welke het „demo-liberalisme” mogelijk hebben gemaakt, tijdens dat demo-liberalisme een ongekende bloei heeft vertoond.

Met hun voorliefde voor het technische, zijn de fascisten echte afstammelingen van het demo-liberalisme, dat zij zo hartstochtelijk en luidruchtig verafschuwen. Maar terwijl de techniek in het liberalisme een natuurlijk kind van de wetenschappelijke geest, van de wil tot onderzoek, ontraadseling, critiek, scheppende onvoldaanheid met wat men ook bereikt had, was, kan ze in het

Sluiten