Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VIII.

DE DYNAMIEK DER CULTUUR.

Wat belooft het fascisme z’n aanhangers? Het antwoord hierop kan eigenlijk in één woord samengevat worden: „Wereldheerschappij”. Het fascisme kan misschien de massa nog andere dingen beloven, dingen die méér vallen onder wat men gewoonüjk als „beloften” pleegt aan te bieden: een leven zonder gebrek, een warme stal en goed voer, genoegens van allerlei aard, een onbezorgde oude dag, maar dat is óf bijzaak, óf niet eens als bijzaak, doch uitsluitend als voorspiegeling die de massa nu eenmaal nodig heeft, bedoeld. Z’n overtuigde aanhangers, zegt het fascisme, dat de weg over lijken gaat, over lijken van vijanden maar ook over lijken van vrienden, over offers en ontberingen, door lijden en nood heen, naar het verre doch stralende doel: de wereldheerschappij. En het heeft de moed, óók de massa onomwonden te zeggen dat aan dat doel alles ondergeschikt wordt gemaakt: „kanonnen inplaats van boter”.

Men heeft, hier in het Westen, vooral gespot met een dergelijke uitspraak. Veel meer gespot dan gehuiverd.

De huivering zou een zekere zin hebben. Zijn dan „kanonnen”, wapenen, het hoogste in de wereld? Is dit régime, dat alles ondergeschikt wil maken aan z’n machtsposities, niet het rijk van den Satan, dat zich op aarde wil vestigen? Ongetwijfeld. Maar maak U niet de illusie dat met deze vaststelling, tevens is vastgesteld dat Uw positie nu in orde is. Want wat wilt gij ? Indien uw doel — om in dezelfde terminologie te blijven—het Godsrijk op aarde is, zijt gij dan bereid Uw hele leven, uw hele bestaan, aan dat doel ondergeschikt te maken? Zijt gij bereid te lijden en te ontberen te leven en te sterven voor dat Rijk? Of is het U eigenlijk alleen maar om de „boter” te doen? Zo ja, besef dan, dat de strijd tussen God en Satan zich afspeelt op een hoger plan dan dat van de „boter”. Of juister misschien: gij kunt dat niet beseffen, gij behoort tot de „boter-mensen”, voor wie én God én Satan dwaas-

Sluiten