Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een klein land, iets door ordening tot stand brengen, maar dat zal altijd onbevredigend zijn, en een goede regeling is alleen mogelijk als men de beschikking heeft over grote grondstoffengebieden en over grote, door geen tollinies verbroken, afzetgebieden, niet bedreigd door de deloyale concurrentie der totalitaire staten en niet verwrongen doordat de productie ondergeschikt moet worden gemaakt aan de behoefte ener bewapening, die immers nodig blijft, zolang de roofstaten ongebroken zijn.

Er is geen uitweg: willen we leven, dan moeten we de totalitaire wereld aan ons onderwerpen. Dat zou zelfs het geval zijn als onze cultuur alleen maar wilde leven, alleen maar statisch was.

Maar als ze dynamisch is, dan spreekt niet alleen het „moeten”, doch ook het „willen”. Dan wil ze haar superioriteit tot uitdrukking brengen, in alle landen en bij alle volken. Dan wil ze, hoezeer haar relativisme en scepticisme haar ook iedere lust ontnemen om de wereld tot één standaard-type op cultureel gebied t erug te brengen, dat sommige van haar beginselen in de gehele wereld aanvaard worden. Ze wil geen wereld waarin armoede, ontbering, slavernij als grondslagen van een maatschappelijke regeling aanvaard worden, ze wil ook geen wereld waarin het wapengeweld als omgangsmiddel tussen volken en groepen wordt beschouwd, ze wil bovenal geen wereld waarin principieel onverdraagzame groepen, volken of staten dit wapengeweld zouden kunnen gebruiken om anderen hun wil op te leggen. Omdat ze een wereld van rechtvaardigheid en verdraagzaamheid en welvaart wil—daar alleen zo een ondergrond voor cultuur aanwezig is—daarom wil ze de Rijken der onverdraagzamen en der geweldenaars niet naast zich dulden. En dit betekent dat de naaste toekomst ons deze grote veroveringstocht der cultuur moet brengen, ook in politieke vormen, in de vorm van oorlogen, van pacificatie der verslagen barbarenrijken, van voortdurende contróle, en opvoeding tot onze cultuur, van de bevolking der fascistische staten. Het betekent organisatie op geweldige schaal, der productie en der consumptie, het ontwerpen, wijzigen en toepassen van „plannen” voor industrie, landbouw, verkeer, opvoeding, enz., enz. Door dit aan de orde te stellen doet onze cultuur een beroep op alle mensen-van-de-daad, zowel de oorlogs -als de vredesdaad, een beroep op de organisatoren en kolonisatoren.

Alleen als men de taak der cultuur zó ziet, is er sprake van een

Sluiten