Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

volledige cultuur, komen al haar mogelijkheden en vormen tot z’n recht. Cultuur die uitsluitend artistiek, litterair, filosofisch, ethisch is, leeft maar half. Cultuur moet ook politiek, economisch, organisatorisch en paedagogisch zijn. Alleen dan heeft ze werkelijk levenskracht, is ze dynamisch en is ze daardoor materiëel opgewassen tegen het fascisme, is haar overwinningskans dus — ook bij de voorzichtigste schatting — overwegend groot.

Aan de andere kant is het echter zeker, dat een kwalitatief hogere cultuur die zich alleen beperkt tot het gebied van de „geest”, het zal afleggen tegen een lagere, doch materieel sterkere cultuur, die haar geestelijke en materiële krachten tot één hecht georganiseerd geheel heeft weten te verenigen.

Wie zich onoverwinnelijk waant omdat hij geestelijk hoger staat, bewijst daardoor reeds dat hij althans op één punt gééstelijk niet hoger staat, n.1. wat betreft z’n inzicht in de betekenis van het materiële en organisatorische, en in de grenzen die er aan het zuiver geestelijke gesteld zijn. Een dergelijke geestes-hoogmoed komt voor den val.

Ook de troost die de „hoog-geestelijke”, doch materieel zwakke, broeders zichzelf plegen te geven, n.1. dat de geest altijd overwint en dat een hoger cultuurvolk als het onderworpen wordt, z’n veroveraars verovert, is niet gefundeerd. Zonder vloot zou Athene het nooit van de Perzen gewonnen hebben. En dat het verslagen werd door het geestelijk minderwaardige Sparta — het prototype van een totalitaire en fascistische staat — is maar al te waar. Ook het schoolboekj esvoorbeeld van de Germanen, die de hogere cultuur van het overwonnen Rome overnamen, heeft weinig om het üjf, aangezien de Germanen alleen de organisatorisch-technische cultuur van Rome hebben overgenomen — dus dat wat wij de materiële cultuur noemen — en de geestelijke cultuur van Rome, de Helleense cultuur dus, vele eeuwen lang zonder enige uitwerking is gebleven, om eerst in de late middeleeuwen langzaam tot enige betekenis te komen.

Voor ons geval geeft dat weinig troost. Orgamsatorisch-technisch hééft het fascisme onze cultuur reeds overgenomen en — op z’n eigen wijze — verbeterd; en juist met die „cultuur dreigt het ons te verpletteren. Geestelijk is het fascisme niet wat de Germanen waren (n.1. vrijwel cultuurloos), maar, integendeel, in het bezit van een eigen „geestesleven”’, dat sterk genoeg is om onze „geest” zo te haten dat het die, o.a. door materiële middelen,

Sluiten