Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de heersers. Naast het oude staatsapparaat, of juister, in het verlengde ervan en in de poriën ervan, op alle terreinen die het oude apparaat niet bestreek, ongemoeid liet, komt een nieuw apparaat, niet los staand van het oude, maar er uit voortspruitend, er doorheen en mee samengevlochten, zodat het totaal een netwerk van ongekende dichtheid en stevigheid wordt: het regeringsapparaat van de totalitaire staat.

Totalitair wordt die staat, niet alleen omdat ze zich met alles, met

I iedere levensuiting, met de politiek en de economie, met de opI voeding en met de kunst, met de filosofie, het recht, de religie, de a moraal, het gezinsleven, het sexuele leven, de sport, het gebruik I van de vrije tijd, werkelijk met alles, bemoeit. Dat is al verschrik1 kelijk genoeg en dat zou reeds voldoende zijn om het leven in zo’n I staat ondragelijk te maken voor allen die op bepaalde gebieden I zelf iets presteren, en die op dat gebied dus geen lesjes, laat staan I bevelen, van de staat nodig hebben. Maar werkelijk totalitair 1 wordt een staat eerst, als ze niet alleen zich met alles bemoeit, | maar ook iedere andere bemoeiing belet, als ze het monopolie van ji bemoeiingen, het monopolie van levensuiting heeft.

I Het fascisme roeit alle politieke organisaties, behalve de fascis1 tische partij, met wortel en tak uit; z’n concentratiekampen zijn J; vol met actieve tegenstanders van het régime. Het heeft begrepen | dat men politieke partijen kan vernietigen, door ze niet alleen n iedere bewegingsmogelijkheid — vereniging, vergadering, druk3i pers — te ontnemen, en iedere propaganda of meningsuiting te ai beletten en verder nog te straffen met opsluiting of met dood| vonnissen, doch door bovendien nog de leiding en het kader dier | partijen, alle actieve elementen, op te sluiten of om te brengen. | Het weet, dat het op die wijze niet alleen de organisaties verj nietigt, maar ook de „geest” van z’n tegenstanders. Want wat is ji een „geest”, als ze geen „lichaam” meer heeft, geen lichaam kan vinden, als iedere poging tot materialisatie van de geest, direct ontdekt en vernietigd wordt? Wat is een geest, als die geest zich i niet openbaren kan, als mensen nog wel „anders” kunnen denken, i maar als geen twee mensen elkaar meer in het oor durven fluisteren dit ze anders denken, niet in een partij, niet in een vak| vereniging, in een fabriek, op een kantoor, een laboratorium, een I magazijn, niet in een sportvereniging, in een reisgezelschap, een |i liefhebberij-orkest, zangvereniging, leesclub, niet in een café, op ij een wandeling, of in de huiskamer — omdat er altijd iemand

Sluiten