Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

niet een zekerheid. Wij moeten er aan toevoegen, het inzicht, dat de wereld van vóór het fascisme niet een ideale wereld of zelfs maar een dragelijke wereld was, die we moeten trachten te doen terugkeren. Integendeel, die wereld was een in bijna alle opzichten afschuwelijke en verdoemde wereld. Uit haar is het fascisme opgekomen. In een soortgelijke wereld wachten ons nieuwe fascismen. Willen wij dat niet, dan is een andere koers nodig. Tegelijk met de vernietiging van het fascisme, moeten de grondslagen voor een andere wereld gelegd worden. De oorlog ter vernietiging van het fascisme is nodig en belangrijk. Maar nodiger en belangrijker nog, is een vrede, de vrede, die na de vernietiging van het fascisme tot stand gebracht moet worden, de vrede, die de mogelijkheden voor de groei van een nieuwe wereld dient in te sluiten.

Wat nodig is voor zo’n nieuwe wereld, hebben we in de vorige hoofdstukken aangegeven; en het is onnodig hier nog eens te herhalen, waarom alleen een wapening der gematigden de waarborgen kan geven voor een dynamische cultuur en voor de inspiratie, die ons boven de mythe uitheft. Het is óók overbodig te herhalen, dat wij boven de klassenstrijd uit moeten om van de strijd om de cultuur ons levensbelang te maken, en dat de strijd om de cultuur, de strijd tegen de ondermens is, die alleen werkelijk gevoerd kan worden, als we tot de vorming van een nieuwe élite kunnen komen, een nieuwe aristocratie, die zich partij stelt, niet alleen tegen het fascisme, maar ook tegen alle andere vormen van kazemisme, totalitarisme, nationalisme en proletarisme.

Maar het is wellicht niet overbodig er op te wijzen, dat alleen als we nü reeds, met al de kracht die in ons is, pogen tot vorming van een dergelijke élite te komen, de kans bestaat, dat we enige invloed kunnen uitoefenen op de strijd tegen het fascisme en op de vorming van de na-fascistische wereld. De gedachte dat, aangezien de oorlog tegen het fascisme onvermijdelijk is, en aangezien die oorlog op de vernietiging van het fascisme zal uitlopen, ook daarna alles wel in orde zal komen, is een domme en gevaarlijke waan. Het is niets anders dan het idealiseren van de tegenstanders van het fascisme, onze tijdelijke bondgenoten. Het is het idealiseren van een samenraapsel van belangen en begeerten, die voor een groot deel niet beter zijn dan de fascistische.

Men denke slechts één moment aan een vrede, op wiens totstandkomen de Chamberlains en Halifaxen, de Daladiers en Lavals een belangrijke invloed zouden uitoefenen, en men ziet de stomp-

Sluiten