Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

afgewacht. Eerst zal de klasse-mentaliteit moeten worden gebroken; eerst zal gewekt moeten zijn het levendige bewustzijn van de saamhoorigheid door het ééne beroep, welke zich uitleeft in de geregelde werkzaamheid van de bedrijfschappen der beroepsstanden; en dan zullen ook de verbondenheden op dit cultuurterrein zich al nader en preciezer gaan afteekenen. Niet onwaarschijnlijk zal men, zooals de grafische voorstelling aangaf, het volgende aspect krijgen: een standsorganisatie of cultuurbond van den lageren stand, een van den lageren en één van den hoogeren middenstand en één van den hoogsten stand. En niet onwaarschijnlijk zullen de arbeiders naar de mate van den rang, dien zij in het bedrijf hebben, over de drie eerste organisaties verdeeld zijn.

Het is dus absoluut verkeerd om star vast te houden, en er op te blijven hameren, dat: „de arbeiders als arbeiders bij elkaar behooren, en als zoodanig hun arbeidersstandsorganisatie moeten behouden en zich die nooit moeten laten ontnemen." Dat is het onzalig beginsel van de klasse-tegenstelling vasthouden, dat is een verkeerde mentaliteit en een verkeerd inzicht wekken en dat is zeker niet uitvoering geven aan de vraag des Pausen, „dat de reeds bestaande en zoo zegenrijk werkende vereenigingen met kracht zich zullen inspannen om wegbereiders te worden voor de standen-maatschappij . Wanneer men een mooi en noodzakelijk werk met zeer veel moeite en onder groote offers heeft opgebouwd, dan valt het hard, dat werk gedeeltelijk te moeten liquideeren. Maar terwille van den gedanen arbeid aangepast aan de nooden eener gedeformeerde maatschappij, moet men niet, door star vasthouden aan die oude methodes, gaan tegenwerken de pogingen om tot een nieuwen en goeden maatschappij-vorm te komen; zulk een roemloos en tragisch einde verdient al dat goede werk niet.

Sluiten