Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hij — naar bevoegde autoriteiten leren — meesterlijk beheerst. Hij doet niet aan redekunstenarijen, zoekt geen vernuftige perioden; de letterkundige vorm zijner redevoering ontplooit zich onder de drang der ontroering zelf.

Bij Chrysostomus dient men geen scherpe lijn te trekken tussen datgene wat hij geschreven heeft en datgene wat hij als prediker heeft gezegd. Zijn homilieën zijn de oorspronkelijke vorm van zijn geschriften. Snelschrijvers namen ze op, terwijl zij werden uitgesproken.

Deze geïmproviseerde redevoeringen verraden de buitengewone geestkracht en zeggensmacht van Chrysostomus. „Beiihm—schrijft Christ-Stahlin— geht die rhetorische Bildung nicht nebenher, wie bei manchen seiner christlichen Zeitgenossen, sondern die Kunst ist bei ihm verbunden mit einer hohen, natürlichen Begabung, ja sie ist für ihm zur Natur geworden." Chrysostomus' kunst, zoals alle grote kunst, is natuur. Zulk een prediker heeft de kerkgeschiedenis slechts zelden. „Alle Hellenen zijner eeuw zijn barbaarse stumperds tegenover dezen Syrischen christen", zo oordeelde Wilamowitz-Moellendorff nog in onze dagen over de uiterlijke vorm zijner preken. En inderdaad, zijn redevoeringen waren ,,als de cataracten van de Nijl", bruisende woorden van koninklijke schoonheid. Zijn gedachten zijn helder als bronwater, en ofschoon niet immer logisch en symmetrisch toch psychologisch — fijn aaneengerijd tot een levendig betoog, klaar, beeldrijk en overtuigend. Op de ambo was hij geheel in zijn element; de kansel was zijn Thabor.

Sluiten