Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

*7

Men kan alleen in vol vertrouwen eenige macht toekennen aan heden met een gestrenge zelfkritiek; doch die zijn daar meestal afkeeng van. De heerschers, die in de oogen van de argeloozen om hun brutaliteit de ware heerschers zijn, ontleenen hun overtuigingskracht en doorzettingsvermogen uitsluitend aan hun zelfverblinding. Leiders, zooals die nu opgeld doen en waar men vroeger om lachte, leiders in het groot en in het klem, komen voort uit een bepaalde klasse van leeghoofden, die geen onderscheid dulden tusschen hun wenschen en de werkelijkheid. Onontvankelijk ook voor de zwakste twijfel, vreemd aan iedere vorm van humor, verklaren zij met een ontwapenende simpelheid hun verzinsels tot realiteiten, hun verlangen tot wet, hun wrok tot zede. Wie het waagt daar tegen m te gaan, wordt zoolang de voormannen nog niet oppermachtig zijn, met de laster; zijn ze de baas, met de kogel onschadelijk gemaakt. Wie zich aanpast treedt dus, bewust of verdwaasd, een legende binnen, welke hij niet eens zelf ontworpen heeft: confectiemythomanie.

18

Wat blijft hem en ons over, wanneer een twistschrijver, die niet méér dan dat is, oud wordend, zijn hartstocht en trefzekerheid verliest? Geen schouwspel is zoo bitter belachelijk als dat van den aftandschen polemicus, die hijgend en wanhopig achter zijn reputatie aanholt. Het staat niet fraai menschenmin te liegen, gelijk de uitgedoofde hulppredikers plegen, doch geveinsde verontwaardiging is nog verwerpe-

Sluiten