Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uitslagen mogelijk: öf de actualiteit houdt op actualiteit óf de kunst houdt op kunst te zijn.

Van deze nuttelooze poging om wat onvereenigbaar is te vereenigen, is menig schrijver die van n ü wilde wezen het slachtoffer geworden. Men eischt tot eiken prijs een roman van dezen tijd, heeft hij gedacht, welnu dan zal ik die leveren en zóó, dat de geheele periode, welke men crisis noemt, er tot in details in verwerkt wordt. Het eenige resultaat van dit streven is een onverteerbaar boek, dat niets op een roman meer lijkt, als historisch essay onvoldoende genoemd moet worden en waaruit al het wezenlijke verdampt is.

83

Geen onderwerp is a priori voor den romancier verboden. In beginsel aanvaarden wij dus zonder tegenspraak of argwaan den politieken roman, maar dan moet de politiek daarin onverbrekelijk aan menschelijke conflicten gebonden zijn. En wanneer beginselen en denkbeelden zelf de elementen van den roman vormen, dan moeten ze, om ons werkelijk diep in gemoed en geest te kunnen treffen, zoo levendig, volledig en warm mogelijk gepersonifieerd worden. Wanneer het ons om denkbeelden en beginselen direct en zonder schijnvorm te doen is, grijpen wij naar historische en wijsgeerige werken, omdat wij in dat geval de tusschenkomst van een romanschrijver niet behoeven. Men kan den romancier alle vrijheid van beweging gunnen op deze ééne voorwaarde, dat hij zich er toe bepaalt een menschelijke substantie te verwerken. Laat hij dit na dan houdt daardoor hij op romancier te zijn.

Sluiten