Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voren noch naar achteren te verbazen. Gisteren is heilig, eergisteren nog heiliger en de toekomst voorbestemd verleden te worden en deswegen al niet minder venerabel.

★ *

*

Het prestige van de begrippen ruimte en tijd is angstwekkend. Een rechtschapen burgerzoon stelt zijn bewondering en vertrouwen steevast afhankelijk van afmeting en leeftijd. Hij staat dag en nacht klaar zich te verslingeren aan al wat heel groot en heel oud is. In de vereenigmg daarvan zetelt het maximum van gelukzaligheid.

Van deze twee duistere machten heeft de tijd toch het zwaarste overwicht. De onderdanigheid tegenover het onmetelijke wordt op een bepaald beschavingspeil overwonnen, doch de redelooze verknochtheid aan de verloren jaren zoo goed als nooit; en als het geschiedt nemen wij doorgaans waar hoe deze gebondenheid overslaat m haar tegendeel, zoodat het slachtoffer zich aan een nog ongewisser toekomst vergooit. Wanneer de maten een zekere grens overschrijden, krijgen wij de kans ons ervan los te maken: het kolossale wordt, zelfs voor de eenvoudige geesten, op een gegeven oogenblik belachelijk. De klok echter ontslaat zijn prooi nimmer. Hoe ouder hoe schooner! Deze uiteenzetting, welke de mensch met den tijd telkens opnieuw begint, is één der verschijnselen van de algemeene angst voor den dood, welke het leven bepaalt en misvormt.

De onzekeren die wij zijn, zoeken vergeefs en wanhopig een steunpunt voor en achter ons.

Sluiten