Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der rechtschapen en sierlijk omlijnd behoeft te zijn, dan die van den geletterde en den geleerde, die volgens beproefde werkwijzen geen onderdeel ondoorvorscht laten. Alle beelden, het hunne met zooveel zorg en moeite opgebouwd dus zoo goed als het mijne, zijn valsch ten opzichte van den afgebeelde, waarachtig slechts voorzoover zij den afbeelder weerspiegelen. Wat wij in onze helden bewonderen en daardoor met zulk een gloed beschrijven, is nooit iets anders dan wat wij hun aan drift en verlangen mede geven. Gelijkgezindheid en afgunst, wonderlijk dooreengemengeld, bezit en gemis, maken het wezen van onze historische waardeering uit. Wat mij onverschillig laat, bestaat niet. Voorwerpen en verschijnselen, welke niet dienen om een kant van mijn innerlijk bestaan te symboliseeren, zie ik zonder boos opzet over het hoofd: ik kan mij met de beste wil van de wereld niet opwinden over bijzonderheden, welke niet voor mij bestemd zijn. Niemand is in staat de geringste belangstelling bij mij op te wekken voor een van de vele slaapvertrekken van Lodewijkden Veertiende. Ik aanschouwde er een te Beaune en bleef, in weerwil van de in het programma opgenomen vervoering van den gids, onbewogen. Het huis echter waar Diderot zich van kind tot jongeling ontwikkelde onder het gestrenge oog van den messenmaker, heeft een beteenenis voor me. Het eenige geval waarin het verleden tot me spreekt, is: wanneer het ophoudt verleden te zijn. Er zijn enkele figuren, die mij in een bepaald tijdvak van mijn leven zoo brutaal overmeesterd hebben, dat ik, al ware het slechts uit zelfbehoud, genoodzaakt ben mij van hen te ontdoen, door hun een autonoom

Sluiten