Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

te stellen tegen de duistere machten, die het op onze rede en onze vrijheid voorzien hebben. In weerwil van mijn natuurlijke genegenheid voor allen die nog de lust en de kracht tot protest in zich ontdekken, moet ik mij kanten niet tegen hun bedoelingen, boven alle lof verheven, doch tegen hun werkwijze. Men moet ieder kwaad met de daartegen bestemde middelen bestrijden en wie beweging tegenover beweging, massa tegenover massa wil stellen, ontneemt zich a priori iedere kans op resultaat.

Alle ellende, welke ons bedrukt, komt voort uit één grondoorzaak: toen men het ideaal van den mensch door het ideaal van de massa vervangen heeft, maakte men iedere openbare dwaasheid en iedere openbare domheid mogelijk.

Men mag niet vergeten dat de stelsels, welke wij verfoeien omdat zij ons bedreigen in wat ons het hoogste en het liefste is, zich zonder uitzondering beroepen op een „gemeenschapsgevoel", waarvan zij inderdaad de verkeerde uiting zijn. Wil men dus tot een doeltreffende bestrijding komen, dan moet men de oorzaak aantasten en dus tegen het gemeenschapsgevoel te weer gaan, in al zijn verschijningen, ook al zien die er nog zoo onschuldig of aantrekkelijk uit.

Het is onjuist en gevaarlijk om tegenover een massa door hemdkleur en leuzen gebonden een andere massa te stellen, met andere hemden en andere leuzen. Wie de cholera invoert om de pest te bestrijden, toont een zonderlinge opvatting der geneeskunde en helpt het menschdom niet vooruit.

Er is maar één middel tot heil: men moet de kern

Sluiten