Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

namen opgeschreven, onnozelen uitgehoord, aan slimmeriken ook geld gespendeerd —• bracht hem in het najaar een paar honderd leveranciers aan, waarmee hij zou kunnen beginnen. En daar kwamen andere dingen bij; niet voor niets had Herre sinds zijn vroegste koopmanschap zoveel mensen aan zich verplicht; het gaf hem nu een reeks van afnemers, die, half of geheel gedwongen, op de melktrust ,,Lacta" bleven aangewezen, als zij iets moesten inkopen, al was Herre er zeker van, dat zij wel eens profiteerden van een verstolen negotie met anderen en een slinks onderhands bod.

Het leeuwarder filiaal van de melktrust ,,Lacta" was gaan werken; en toen Herre, na een maand of vijf, het eerste verslag aan de geldschieters uitbracht, kreeg hij reeds ettelijke duizenden aan winst-aandeel buiten zijn rentes en directeursbeloning. •— Van den beginne af aan had Herre geweten, dat hij in de eerste plaats zou moeten strijden tegen zijn oude vijandin: de coöperatie. Van de honderd friese zuivelfabrieken was het merendeel coöperatief, en de beweging nam gaandeweg toe. Maar Herre voerde de strijd zonder veel zorg en angst. Ten slotte moesten ook de coöperatie's voor de markt werken, en waren zij aan handen en voeten gebonden door dezelfde wetten van vraag en aanbod, waarin Herre zo goed thuis was, dat hij ook op de lichtste schommelingen met scherp voorgevoel en snel besluit kon antwoorden. —• Hij kende die coöperatieve knapen zo langzamerhand, van beurs en botermijn. Hij had eigenlijk medelijden met hen... zij moesten zaken doen, en ze waren de knechtjes van fabrieksbestuur en boeren. Ze hadden nu weliswaar het getij mee; de markten werden groter, de omzetten moesten aldoor verdubbeld, verdriedubbeld worden, en ze konden daarom alle hun waren van de hand doen; maar als er eens een korte inzinking was, hadden ze hazengezichten van vrees; hun positie liep dan heimelijk gevaar, en ze waren schichtig en weifelig als mensen, die in een nachtelijk bos zijn verdwaald, en in hun angst maar in 't rond blijven lopen, omdat zij geen enkele richting in durven slaan] En dat noemde zich dan nog idealisten! Deze boeren-

Sluiten