Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verschijnselen hebben. Reeds zonder verder onderzoek kan gezegd worden, dat dit zeker niet geheel juist kan zijn. Ze ziet twee factoren over het hoofd, die, onafhankelijk van het bestaan van neurotische verschijnselen, aanleiding kunnen geven tot het ontstaan van een spelremming, namelijk de persoonlijkheidsstructuur van het kind en milieu-invloeden. Een kind, dat b.v. een sensitief karakter heeft, schuchter en gesloten is', zal ongaarne een buitenstaander kennis laten nemen van wat er in hem omgaat. Uit dien hoofde zal het in zijn spel geremd zijn. Bovendien kan, vooruitloopende op de uitkomsten van ons onderzoek, gezegd worden, dat kinderen, die zich geobserveerd weten, soms terughoudend zijn in hun spel en zich niet geheel geven. Zoo zag ik meermalen, dat een spelend kind, dat zich aanvankelijk alleen waande, maar plotseling besefte, dat er op hem gelet werd, zijn spel met een verlegen lachie staakte of zoo ging verzitten, dat zijn spel aan mijn gezicht werd onttrokken. Voor zich zelf sprekend is ook de waarneming, dat een kind, dat geconcentreerd zijn phantasie in zijn spel botvierde, plotseling aarzelde, blijkbaar op de overweging: „ze mag het niet zien", maar op een aanmoediging en een ongeveinsd blijk van belangstelling met een zucht van verlichting zich weer in zijn spel verdiepte. En meestal kan men dan uit den aard van het spelletje de vrees voor critiek begrijpen! Zoo haalde in een van de eerste behandelingsuren de 41/2-jarige Nellie het moederpopje van de poppenfamilie, dat ze in den stal naast het poppenhuis had opgesloten, met zenuwachtige, vlugge bewegingen en verlegen blozend weer gauw te voorschijn, toen ze zag, dat ik op haar lette. Na de geruststelling, dat ze mocht spelen wat ze wilde en dat ik nergens boos om zou worden, herstelde ze, eerst aarzelend, dan met steeds zekerder bewegingen, de oude situatie. De rol van huismoeder werd daarop toebedeeld aan een klein popje, dat Nellie werd genoemd! De nadere bespreking van dit spel zal in het vijfde hoofdstuk geschieden. Thans zij slechts opgemerkt, dat het optreden van den psychotherapeut van groote invloed is op de wijze, waarop het kind speelt en dat het aangehaalde voorbeeld deze beteekenis scherp doet uitkomen. Bij minder tactvol optreden zou het kind zijn afgeschrokken. Het zou haar

Sluiten