Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in grooten angst, dat haar magische handeling inderdaad in vervulling zal gaan, waardoor zij zonder de verzorging van haar moeder hulpeloos alleen zou moeten blijven. Vandaar deze poging tot verzoening. Ten slotte blijkt, dat het kind zeer frequent masturbeert, vóór het slapen gaan, op het potje, onder het spelen, zoowel binnen- als buitenshuis. Uit het feit, dat al deze gegevens naar aanleiding van R i e t j e's spelletjes verkregen werden, blijkt wel duidelijk het nut van observatie van het spel. Langs dezen weg had, ook zonder R i e t j e's correctie tijdens het gesprek, de onjuistheid van de inlichting der moeder kunnen blijken. Ook vestigde haar spel onze aandacht op haar gevoelsverhouding ten opzichte van haar vader, op haar doodswenschen tegen haar broertje (het uiteen gerukte Janpopje), terwijl uit het weggooien van het moederpopje, zonder het uiteen te rukken, haar ambivalente gevoelens ten opzichte van haar moeder blijken. Eenerzijds is zij agressief tegen haar moeder, anderzijds is zij door de verzorging en vertroeteling, die zij van haar moeder ondervond en nog steeds ondervindt, zeer aan haar gehecht. Dat het dooden van het Rietjepopje, dus van zichzelf, in rechtstreeksch verband staat met haar symptomen, zullen wij later nader uiteenzetten. Het spel met de klei (rolletjes maken en in den mond steken) hangt samen met haar belangstelling voor ontlasting.

4de en 5de behandelingsuur.

In deze uren werd geprobeerd, het kind tot spelen te bewegen, terwijl de moeder in de gang wachtte, om aldus tot een geregelde behandeling over te kunnen gaan. Want zoolang de moeder erbij bleef, praatte Rietje uitsluitend tegen haar en nam zij van mij niet de minste notitie. Van overdracht kon zoo geen sprake zijn. Het is inderdaad gelukt haar zonder moeder in de speelkamer te krijgen. Het kind was toen echter buitengewoon bevreesd, dat haar moeder intusschen stilletjes weg zou gaan. Ze huilde erbarmelijk en riep steeds: „Mamma niete weg, Rietje lief zijn". Zij weigerde langen tijd speelgoed aan te raken, totdat ze tenslotte woedend werd en onder het roepen van: ,,'edomme, 'edomme, 'edomme!" alles wat zij bereiken kon, naar mij toeslingerde. Dit met een ernstige uit-

Sluiten