Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het geweten. Ze wist heel best, dat ze iets verkeerds gedaan had! Het geweten is één der functies van het Ideale-lk. Dat bij dit jonge kind het Ideale-lk zich reeds aan het vormen is,

staat voor ons vast. Anna Freud heeft o.i. ongelijk, waar ze aanneemt, dat het Ideale-lk zich eerst in de latente phase vormt. Aan den wortel van het Ideale-lk staat het schuldgevoel. En schuldgevoel spreekt uit veel reacties van Jopie (en van Rietje). Zoo is de angst, dat de moeder weg zal gaan, niets anders dan het geprojecteerde schuldgevoel.

Het mondelinge duiden, waarvan wij ons slechts een enkelen keer konden bedienen, heeft waaschijnlijk niets ter verbetering bijgedragen. Daarentegen was het effect van de eenige gespeelde duiding (6de uur), dat het bijten voor het eerst en wel gedurende 2 maanden, tot aan het begin van de depressie van haar moeder, geheel wegbleef. q

Het spel draagt bij Jopie, ondanks haar zeer jeugdigen leeftijd van nog geen 2y2 jaar, een duidelijk verhuld karakter, ,

In het spelletje, waarbij zij aan het beertje de borst gaf, werden eigen wenschen in het beertje geprojecteerd, terwijl zij zich gelijktijdig met de moeder identificeerde. Hoe door middel van het spel wenschen vervuld kunnen worden, blijkt uit haar tevredenheid bij het spelen van dit zelfde spelletje thuis met haar pop. Het observeeren van de drinkende baby der buurvrouw riep bij Jopie het verlangen wakker naar de borst van haar eigen moeder. Ze ondervond, dat aan dit verlangen in de werkelijkheid niet voldaan kon worden. Door omkeering in het tegendeel, door van passief actief te worden, kon ze in het spel met haar pop haar verlangen naar de moederborst in de phantasie bevredigen. Een voorbeeld van actieve herhaling van het passief ondervondene is ook het pak slaag, dat zij het bijtpopje gaf, nadat zijzelf tevoren vanwege het bijten een pakslaag heeft gehad van haar moeder. Dat bij Jopie élke spelhandeling in verband stond met haar conflicten en dienovereenkomstig ook beteekenis had, gelooven wij niet. Zoo hebben het inrichten van het poppenhuis en het zetten van de poppenkinderen op stoeltjes o.i. geen andere beteekenis dan het imiteeren van tafereelen uit het dagelijksch leven. Overigens staat J o p i e's spel in duidelijk verband met haar conflicten.

•Jlrt

Sluiten