Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voor het verschuiven der meubels vlak vóór de slachting der kinderen, voor het geteekende labyrinth, voor het opsluiten van stoute dieren en poppen in den donkeren stal en voor het verbannen der tijgers (vader-imagines?). De achter deze spelhandelingen verborgen phantasieën zijn soms te vermoeden. Zekerheid bestaat er op dit punt echter niet. Dat zijn spel duidelijk nu eens een wenschvervulling langs magischen weg beteekent, dan weer onder invloed van den herhaaldwang dient ter assimilatie van affecten, behoeft geen naderen uitleg. Dit laatste was duidelijk waar te nemen bij het vadermoordspel. Den kindermoord speelt hij onder den invloed van den herhaaldwang, waarbij het gespaard blijven van het H e n n ypopje een aardig voorbeeld is van het maken van een ,happy end' aan een onlustvolle beleving. Alle verhullingspsychismen komen voor. Bijna steeds is in elk van zijn spelhandelingen het verband met zijn conflicten duidelijk te onderkennen. Zelfs in de uren, dat hij gesloten en geremd was, kregen wij den indruk, dat vele zijner spelhandelingen daardoor beinvloed werden (het verkeerd leggen der legkaartstukjes).

Dat bij H e n n y reeds zeer vroeg Oedipale strevingen zich hebben kenbaar gemaakt, lijkt ons, gezien het vroege optreden van zijn aanvallen, waarschijnlijk. Hetzelfde geldt voor de met het bestaan van Oedipale strevingen samenhangende Ideale-lkvorming.

Dat H e n n y, die aan het begin der behandeling ernstige neurotische verschijnselen vertoonde, een dienovereenkomstige geremdheid in zijn spel heeft doen zien, zooals men volgens M e I a n i e Klei n's uiteenzettingen zou verwachten, kan niet geheel worden bevestigd. Gedurende sommige uren was dit ongetwijfeld het geval, maar meestendeels in het geheel niet. Wel bleek hij zich soms bewust voor mij te geneeren, bij voorbeeld toen hij gedurende het 8ste uur, tijdens mijn afwezigheid een kindje-pop in bed had gelegd tusschen de vader- en moederpop in en deze situatie bij mijn binnenkomst voor me verbergen wilde. Met het afnemen der verschijnselen is de verbeterde aanpassing aan de realiteit duidelijk in zijn spel waar te nemen.

Tot slot moge nog gewezen worden op H e n n y's droomen,

Sluiten