Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

middel van een, door den praetor uit een bepaalde volksklasse gekozen, aantal judices.

Het principe van vrije aanklacht eindelijk, dat, zoolang de rechtspraak door het volk in de Comitia werd uitgeoefend, in zekere mate was beperkt27), keerde in deze periode van rechtspraak door de quaestiones weer in zijn vollen omvang terug. Den burgers zelf toch was de zorg voor de veiligheid, de rust en het heil van den Staat toevertrouwd; ieder van hen had den duren plicht, maar niet minder het groote voorrecht 28), om de misdaden waarvan hij kennis kreeg aan te geven en te doen vervolgen. Maar daarvoor was het dan ook noodig dat het algemeen belang hooger werd geschat dan dat van den enkelen burger, werd geëischt, dat ijver en toewijding voor de publieke zaak den aanklager in zijn zwaar en verantwoordelijk werk de taak zouden verlichten. Een op zulke voortreffelijke beginselen berustend procesrecht moest voor het bestaan van het Romeinsche gemeenebest wel van zeer groot belang zijn. We zullen evenwel zien hoe juist een al te strenge toepassing van deze principes een vrije ontwikkeling van het strafproces blijvend in den weg stond en het belette gelijken tred te houden met den naar vooruitgang strevenden tijdgeest29).

Zoo kon het niet anders of het beginsel, van publiciteit, dat zóólang het doordringen van misbruiken had tegengehouden, moest op den duur, al te sterk doorgevoerd, meer een beletsel dan een hulpmiddel zijn. Hoe toch kon men de misdaad op het spoor komen, als de verdachte, van het onderzoek verwittigd, die sporen kon uitwisschen?

En dan wat te denken van de rechtspraak door de judices?

27) E. LABOULAYE, bladz. 135.

2S) E. LABOULAYE, bladz. 340. Le röle d'accusateur fut considéré comme un des plus beaux privilèges du citoyen.

PUCHTA. Es galt namlich als eine Angelegenheit, in der sich der Gemeinsinn eines ehrenhaften und in dem Interesse des Gemeinwohls sein eigenes erkennenden Mannes, bewahren konnte so viel an ihm lag Verbrechen zu entdecken und gerichtlich zu verfolgen. — bladz. 45.

Zur Verfolgung von Verbrechen vor der competenten Gerichtsobrigkeit, so wie zur Vertheidigung eines unschuldig oder minder schuldig Angeklagten fand jeder römische Bürger, so weit seine Krafte dazu hinreichten, in sich einen Ehrenberuf. — bladz. 56.

29) F. HÉLIE, bladz. 69. 70.

Sluiten