Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Nonnulli etiam vitam clericorum tanquam abominabilem detestantes, decimas eis ob hoe subtrahere non verentur.

Vele reformatorische pogingen vonden in dit verval hun oorsprong.

Haeretici incautos tanto facilius post se trahunt, quando ex vita Archiepiscopi et aliorum praelatorum ecclesiae contra ecclesiam sumunt perniciosus argumentum et aliquorum crimina refundunt in ecclesiam generalem. (Innocent. Epistolae VII, 75.)

Alleen een krachtige figuur van den eersten rang, met vasten wil en doortastende hand, zou, niets en niemand ontziende, door vermolmde en krachteloos gemaakte instellingen af te schaffen of door ze radicaal te wijzigen, orde vermogen te scheppen in den grenzeloozen chaos, waarin een totaal ontoereikend toezicht van hoogerhand en de aan tucht reeds lang ontwende geestelijkheid het canonieke strafprocesrecht hadden gebracht.

Paus Innocentius III, een man van zeldzame organisatorische bekwaamheid, had, getuige zijn „Epistolae" 91), een scherpe visie op de misstanden in de Kerkelijke jurisdictie; aan vele gebreken een einde te maken, oude, onbruikbare vormen in een meer bruikbaar gewaad te steken, nieuwe vormen in te voeren, dat alles was bij dezen eminenten Kerkvorst in goede handen. De meer dan gewone beslistheid waarmee hij dit tot stand wist te brengen, doet vermoeden, dat hij reeds vóór zijn verheffing tot Paus, deze zaak ruimschoots moet hebben overwogen. Wij komen hierop later nog wel terug.

In opvallende tegenstelling echter met deze beslistheid om het euvel, waardoor het gezag van de Kerk dreigde te verminderen, radicaal te verhelpen, stond de angstvallige wijze waarop hij die verandering wettelijk trachtte te regelen. Overal verraadt de invoering een tastende en dralende hand 91a).

91) cf. MlGNE. Patrologia Latina, tomus 215.

91a) F. HÉLIE, ibidem, bladiz. 256. En effet, ce n'était qu'avec une sorte de timidité que cette procédure per inquisitionem se développait. Elle substituait a la poursuite des parties la poursuite d'office, a 1'instruction publique 1'instruction secrète. Elle brisait par conséquent de vieilles coutumes qui étaient entrées dans les moeurs, elle détruisait des formes qui étaient suivies depuis des siècles. Ce fut donc, silencieusement, par degrés et avec une hésitation, que les évêques commencèrent a 1'appliquer.

Sluiten