Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

droegen, aan te brengen, te „riigen"9). Zij was bedoeld als aanvulling van de leemte, die ontstond, wanneer geen betrapping op heeterdaad (waarover later) aanwezig was en een „klaghe" achterwege was gebleven.

Ut in omni comitatu hi qui meliores et veraces inveniri possunt, eligantur a missis nostris ad inquisitionem faciendam et rei veritatem dicendam, et adjutores comitum sint ad justitiam faciendam. (Loth. Legg. Longob. c. 49.)

De oorsprong van deze Rüge moet gezocht worden in de rechtsgewoonten van veel vroegeren tijd, toen de gouw- en honderdschapsbeambten, gouwgraaf en centenarius, reeds uit eigen initiatief tegen misdadigers optraden. Deze manier van delictsvervolging werd toegepast in diè gevallen waar een misdaad niet was de schending van een privaat belang, maar naar haar karakter een vergrijp tegen algemeene rechtsbelangen-, als. b.v. verraad in den krijg, schennis van heiligdommen, lijkenroof. In die gevallen greep de beambte ten behoeve van het gemeenschappelijk belang in, door den vogelvrijverklaarde ter dood te brengen. (Polizeiverfahren.)

Hun optreden berustte op een koninklijke verordening uit den tijd der Merovingers:

Pro tenore pacis iubemus, ut in truste electi centenarii ponantur, per quorum fidem adque sollicitudinem pax praedicta observetur. Et quia propiciante domino inter nos germanitatis caritas, indisruptum vinculum, custoditur, centenarii inter communes provincias licentiam habeant latronas persequere, vel vestigia adsignata minare 10).

Ter uitvoering van dit Capitulare werden de beambten gemachtigd vrij scharen (trustes) te vormen, en werden tevens de onderdanen

9) Das frankische Recht bezeichnet mit inquisitio einmal das Rügeverfahren, d.h. eine vom Richter ex officio einzuleitende Umfrage bestimmter Art, deren Ergebnis, die Rüge, den Bezichtigten zwingt, sich zu reinigen. Insofern bedeutete die inquisitio eine Durchbrechung des altgermanischen Prinzips der Passivitat des staatlichen Obrigkeit bei Ausübung der Strafrechtspflege. ZECHBAUER. Herkunft etc., bladz. 180.

10) Pactus pro tenore pacis domnorum Childeberti et Chlotarii regum. Mon. Germ. Hist., Capit. I, 7.

8

Sluiten