Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van het monarchale principe door Beaumanoir, bijna een eeuw eerder beschreven, was langzamerhand werkelijkheid geworden:

Li rois est sovrains par desor tous, et a, de son droit le general garde de son roiame, par quoi il pot fere tex establissements comme il li piest por le commun porfit, et ce qu'il establit doit estre tenu. (Les Coutumes de Beauvoisis, 1283, Cap. XXXIV, 41.)

Een belangrijke verandering was de vervanging der baljuwen door rechtsgeleerde „lieutenants", op het laatst der 15e eeuw, aan wie de baljuwen reeds in de He eeuw begonnen waren hun ambt af te staan (docteurs ou licenciés in altero jurium en université fameuse). De baljuwen behielden nog langen tijd alleen maar den titel; de titel volgde de functie.

Men kan zich voorstellen dat de legisten, eenmaal binnengehaald, zich er op toelegden ook de rechtspraak der „hommes jugeans" ter zijde te stellen en deze te doen vervangen door die van menschen uit de praktijk die tevens als permanente rechters zouden fungeeren (officiers practiciens et autres gens de bien ± 1500). Uit de tijdelijke zittingen waren permanente instituten gegroeid met permanente en deskundige rechters.

Zoo bestonden er aan het einde der 15e eeuw twee soorten koninklijke gerechten naast elkaar, n.1. die der baljuwschappen en der provoostschappen. Boven deze stonden de hoven der parlementen, die kennis namen van ernstige vergrijpen, oppertoezicht uitoefenden op de lagere rechters en die er in slaagden de opperleiding bij de rechtspraak te verkrijgen.

Over den oorsprong der parlementen is men het niet eens. Sommige schrijvers willen ze doen ontstaan uit de „curia regis" der koningen uit de derde dynastie (Capetingers), anderen vereenzelvigen deze met den „conseil royal", bestaande uit baronnen en bisschoppen, een raad die den koning op zijn tochten vergezelde en medeberaadslaagde over de belangrijkste Staats- en Rechtszaken. Een ambulant hof dus, verbonden aan den persoon des konings.

Sedert de 12e eeuw krijgen de parlementen het karakter van hoogste gerechtshof. Wanneer Philippe Auguste in 1290 naar het Heilige Land vertrekt, wordt door hem verordend dat de koningin en de aartsbisschop van Reims om de vier maanden te Parijs een

Sluiten