Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

te dragen voor de openbare veiligheid, die met de koninklijke macht nauw was verweven.

Had eenmaal een aangifte plaats gevonden dan bemoeide de aangever zich verder niet met de vervolging. Vandaar het ambtshalve optreden van den rechter, diens instellen van een onderzoek (aprise) dat langzamerhand geheel geheim geschiedde.

Deze totaal veranderde wijze van rechtspleging leidde vervolgens tot de toepassing der pijnbank.

Sedert verscheidene eeuwen was de pijnbank uit de rij der gewone bewijsmiddelen verdwenen35). Eerst in de 13e eeuw vinden wij haar terug als gevolg van de enquête en de geheime procedure. Men meent dit plotseling weer opduiken der pijnbank te moeten toeschrijven aan de studie der klassieken 36), voornamelijk van de Romeinsche wetten, die de pijnbank als wettig bewijsmiddel hadden beschouwd. Nog in de 8e eeuw hadden de Franken dit middel toegepast bij de slaven en het ging er nu dus slechts om, de wederingebruikneming opnieuw te regelen. Dit was des te gemakkelijker omdat de pijnbank in volle harmonie was met de nieuwe onderzoekmethode in de enquête toegepast. De onvoldoende wijze waarop men bij de enquête zekerheid kon verkrijgen omtrent de begane feiten en het wantrouwen van eigen overtuiging bracht den rechter er toe op de bekentenis den nadruk te leggen.

Tout 1'interrogatoire n'avait qu'un but, c'était d'obtenir eet aveu. C'était la le principe, qui dominait toute cette procédure. (Hélie, I, bladz. 351.)

De eerste wettelijke bepaling vinden wij in een ordonnantie van 1254 van Lodewijk den Heiligen, waarbij verboden wordt om eerlijke lieden van goede reputatie op aanwijzing van één getuige te pijnigen.

Personas honestas et bonae famae, etiamsi sint pauperes, ad dictum testis unici, subedi tormentis seu quaestionibus inhi-

35) Les lois germaniques ne font aucune mention de la torture. Les capi-

tulaires gardent le silence sur la question. Les cours féodales, ne semblent

pas non plus 1'avoir employée. Les cours d'Eglise le repoussaient également par suite du principe qui leur défendait d'appliquer une peine afflicitive. hélie, i, bladz. 348/9.

36) mably. Observations sur 1'histoire de France, IV, chap. II. Preuves. Paris 1823.

Sluiten